Дунёда миллионлаб катарактага чалинган беморлар учун зарур жарроҳлик амалиёти имконсиз
ASTANА. Кazinform — Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти мамлакатларни катарактага чалинган миллионлаб одамларнинг кўриш қобилиятини тиклаш учун оддий жарроҳлик амалиётидан фойдаланиш имкониятига эга бўлишларини таъминлаш бўйича саъй-ҳаракатларни кучайтиришга чақирмоқда, деб ёзади АЗEРТАДЖ.
Ушбу жарроҳлик амалиёти кўрликнинг олдини олишнинг энг самарали ва арзон усулларидан биридир.
Муаммонинг кўлами The Lancet Global Health журналида чоп этилган янги тадқиқотдан яққол кўриниб турибди: катаракта туфайли кўрлик хавфи остида бўлган одамларнинг деярли ярми ҳали ҳам жарроҳлик ёрдамидан фойдалана олмайди.
Катаракта - бу кўриш қобилиятини пасайтирадиган ва кўрликка олиб келиши мумкин бўлган кўз линзасининг хиралашиши. Дунё бўйлаб 94 миллиондан ортиқ одам ушбу касалликдан азият чекади. Уни олиб ташлаш операцияси тахминан 15 дақиқа давом этадиган оддий процедура бўлиб, кўриш қобилиятини тез ва доимий равишда тиклайдиган энг тежамкор тиббий аралашувлардан биридир.
Сўнгги икки ўн йилликда катаракта жарроҳлигининг глобал даражаси тахминан 15% га ошди, гарчи аҳолининг қариши ва катаракталарнинг ортиб бораётган даражаси ушбу процедурага талабни оширишда давом этса ҳам. Сўнгги моделлаштириш ҳисоб-китобларига кўра, у жорий ўн йилликда тахминан 8,4% га ошади. Бироқ, Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилотининг 2030 йилга бориб 30% ўсиш мақсадига эришиш учун бу ижобий тенденцияни тезлаштириш керак.
"Катаракта жарроҳлиги кўриш қобилиятини тиклаш ва одамлар ҳаётини яхшилашнинг энг самарали усулларидан биридир. Инсон кўриш қобилиятини тиклаганда, у мустақиллиги, ўзига бўлган ишончи ва янги имкониятларини қайта тиклайди", — деди ЖССТнинг Юқумли бўлмаган касалликлар ва руҳий саломатлик департаменти директори вазифасини бажарувчи Девора Кестел.
Тадқиқотчилар 2023-2024 йиллар учун 68 мамлакатдан олинган прогноз қилинган маълумотларни таҳлил қилишди ва катаракта жарроҳлигининг энг катта танқислиги Африкада эканлигини аниқладилар, у ерда жарроҳлик амалиётига муҳтож одамларнинг тўртдан уч қисми ундан фойдалана олмайди. Минтақада гендер номутаносиблиги сақланиб қолмоқда, аёллар эркакларга қараганда тиббий ёрдамдан маҳрум бўлиш эҳтимоли номутаносиб равишда юқори.
Доимий тенгсизликни камайтириш ва тиббий ёрдамдан фойдаланишни кенгайтириш таъсирини максимал даражада ошириш аёллар ва маргинал аҳолига эришиш учун мақсадли саъй-ҳаракатларни талаб қилади.
ЖССТ мамлакатлар, фуқаролик жамияти ва ҳамкорларни эришилган ютуқларни мустаҳкамлашга, гендер тенгсизлиги ва географик номутаносибликни бартараф этишга ҳамда аҳолининг кам таъминланган қатламларининг эҳтиёжларини устуворлаштиришга чақиради.
Эслатиб ўтамиз, ЖССТ молиялаштиришнинг қисқариши туфайли ходимларни ишдан бўшатишга мажбур бўлди.
