Вояга етмаган шахсга тегишли уйни қандай сотиш мумкин

ASTANА. Кazinform – Вояга етмаган шахсга тегишли уйни тўлиқ ёки қисман сотиш оддий нотариал тартиб орқали амалга оширилмайди. Бундай ҳолларда қонун боланинг манфаатларини ҳимоя қилишга устувор аҳамият беради.

Қозоғистонда вояга етмаганлар кўчмас мулкка турли йўллар билан эгалик қилишлари мумкин. Масалан, мерос ёки совға орқали. Боланинг уйнинг маълум бир улушига эгалик қилиши ҳам мумкин.

18 ёшга тўлмаган бола уйни мустақил равишда сота олмайди. Бундай ҳуқуқ қонун билан берилмайди. Бироқ, процедура ёшга қараб фарқ қилади.

14 ёшгача бўлган боланинг номидан битим ота-оналардан бири ёки қонуний вакил томонидан тузилиши мумкин. Бу ҳолда шартнома ота-она томонидан имзоланади ва ҳужжатда у бола номидан иш олиб бораётгани кўрсатилиши керак.

14 ёшдан 18 ёшгача бўлган ўсмирлар битимни ота-оналари ёки қонуний вакилларининг розилиги билан тузадилар. Шартнома ўсмирнинг ўзи томонидан имзоланади ва ота-оналардан бири (ёки вакили) унинг ёнида имзолайди, бу унинг розилигини билдиради. Агар ота-она бўлмаса, бувиси, бобоси ёки ака-укалари қонуний вакил сифатида иштирок этишлари мумкин.

Ота-она розилигидан ташқари, Қозоғистонда васийлик ва ҳомийлик органининг рухсати талаб қилинади. Ушбу талаб уй-жойни сотиш, алмаштириш, ипотека ёки ижарага беришга, яъни бола тўлиқ ёки қисман эгаси бўлган барча ҳолларда қўлланилади. Рухсатномани онлайн ёки васийлик ва ҳомийлик органларига бевосита мурожаат қилиш орқали олиш мумкин.

Истисно тариқасида, 16 ёшга тўлган вояга етмаган шахс тўлиқ лаёқатли деб топилиши мумкин. Агар у меҳнат шартномаси бўйича ишласа ёки қонуний вакилларининг розилиги билан тадбиркорлик фаолияти билан шуғулланса, у мустақил равишда битимлар тузиш ҳуқуқига эга. Бундай эмансипация васийлик ва ҳомийлик органининг қарори билан, келишмовчилик бўлган тақдирда эса суд орқали расмийлаштирилади.

Эслатиб ўтамиз, ижтимоий тармоқларга кирувчиларни ёшига қараб чеклайдиган қонун лойиҳаси муҳокамага қўйилади.