Сенат Европага энергия экспорти тўғрисидаги ҳужжатни маъқуллади
ASTANА. Кazinform — Бугун Сенатнинг ялпи мажлисида “Озарбайжон Республикаси, Қозоғистон Республикаси ва Ўзбекистон Республикаси ўртасида яшил энергия ишлаб чиқариш ва узатиш соҳасида стратегик шериклик тўғрисидаги битимни ратификация қилиш тўғрисида”ги Қонун маъқулланди.
Ушбу битим уч давлат раҳбарлари томонидан 2024 йил 13 ноябрда Бокуда имзоланган. Ҳужжатнинг мақсади уч давлат ўртасида қайта тикланадиган энергия манбаларини ривожлантириш соҳасида узоқ муддатли стратегик шериклик учун ҳуқуқий асос яратишдир.
— Ҳужжат энергетика тизимларини интеграциялаш ва Европа ва бошқа минтақаларга “тоза” энергия транзитини ташкил этиш учун асос яратади. Битим электр энергиясини ишончли ва узлуксиз етказиб беришни таъминлаш учун техник ва тижорат шартларини белгилайди. Бу Қозоғистонга экспорт йўналишларини диверсификация қилиш ва Қора денгиз сув ости электр тармоғи лойиҳаси орқали Европа Иттифоқининг “яшил” энергия бозорига кириш имконини беради. Қонун шунингдек, экологик тоза водород ва аммиак ишлаб чиқариш ва ташиш соҳасидаги ҳамкорликни кенгайтириш учун йўл очади. Бу углерод нейтраллигига эришиш бўйича миллий стратегиямизни амалга оширишда муҳим қадамдир, — деди сенатор Суйиндик Алдашев.
Битим бошқарувнинг институционал механизмини яратиш ва тармоқ идоралари даражасида Бошқарув қўмитасини тузишни назарда тутади. Ушбу қўмита қўшма режаларнинг амалга оширилишини мониторинг қилиш учун йилига камида икки марта йиғилади. Ҳужжатни ратификация қилиш мамлакатимизга минтақавий энергетика маркази сифатидаги мақомини мустаҳкамлаш ва кам углеродли маҳсулотлар экспорти орқали барқарор иқтисодий ўсишни таъминлаш имконини беради.
— Шуни таъкидлаш керакки, битим фақат электр энергияси таъминоти билан чекланиб қолмай, балки "яшил" водород ва аммиак саноатини ривожлантиришга ҳам туртки беради. Қозоғистон 2040 йилгача водород энергиясини ривожлантириш бўйича янгиланган концепцияни қабул қилганини ҳисобга олсак, ушбу йўналишнинг аҳамияти ортиб бормоқда. Бугунги кунда Қозоғистон қайта тикланадиган энергия манбаларининг салоҳиятини фаол равишда оширмоқда. Энергетика вазирлигининг маълумотларига кўра, 2026 йилнинг биринчи чораги ҳолатига кўра, мамлакатда умумий қуввати 3607 МВт бўлган 164 та қайта тикланадиган энергия объекти фаолият юритмоқда. Улар орасида 68 та шамол электр станцияси, 50 та қуёш электр станцияси, 43 та гидроэлектр станцияси ва 3 та биогаз электр станцияси бор. Ўтган йил натижаларига кўра, "яшил" энергия ишлаб чиқариш ҳажми 8,6 миллиард кВт/соатни ташкил этди, бу мамлакатдаги умумий ишлаб чиқаришнинг 7 фоизини ташкил этади. Ушбу энергия йўлагининг ишга туширилиши бизга Каспий минтақаси ва Марказий Осиёнинг табиий ресурсларидан самарали фойдаланиш учун минтақавий ҳамкорлар билан кучларни бирлаштириш имконини беради, — деди депутат.
Эслатиб ўтамиз, Қозоғистон глобал энергетикада муҳим роль ўйнашда давом этмоқда.
