Йилнинг ҳақиқий натижалари: Туркистон вилояти тараққиётида янги босқич
TÚRKІSTAN. Kazinform – Нуралхан Кўшеровнинг Туркистон вилояти ҳокими этиб тайинланганига роппа-роса бир йил бўлди. Бу йил ҳудуд учун кенг кўламли ўзгаришлар, муҳим ташаббуслар ва аниқ ютуқлар даври бўлди.
Қозоғистон Республикаси Президенти Қасим-Жомарт Тоқаевнинг 2025 йилга мўлжалланган Мурожаатномасида баён этилган стратегик устуворликлар ҳудуднинг асосий ривожланиш йўналиши учун асос бўлиб хизмат қилади.
Давлат раҳбарининг кўрсатмаларига мувофиқ, минтақа иқтисодиётни диверсификация қилиш, инвестицияларни жалб этиш, тадбиркорлик, IT-технологиялари ва сунъий интеллектни ривожлантириш, қишлоқ инфратузилмасини модернизация қилиш ва инсон капиталини мустаҳкамлаш бўйича тизимли чора-тадбирларни изчил амалга ошириб келиняпти.
2025 йил Туркистон вилояти саноат бумини бошлаб берди. Йил давомида еттита замонавий завод очилди, иккита ишлаб чиқариш объекти қурилди ва битта электр станциясининг пойдевори қўйилди — буларнинг барчаси Президентнинг Мурожаатномасида белгиланган ишлаб чиқаришни кўпайтириш ва инвестицияларни жалб этиш мақсадларига эришилганидан далолат беради.
Вилоят ҳокими Нуралхан Кўшеров инвесторлар билан фаол ҳамкорликка ва саноат ва махсус иқтисодий зоналарни ривожлантиришга устувор аҳамият берди. Вилоятда йигирмата саноат зонаси ва «Turan» махсус иқтисодий зонаси ташкил этилди. Ушбу саноат зоналарига 39 миллиард тенге инвестиция жалб этилди ва 50 та лойиҳа амалга оширилди. «Turan» махсус иқтисодий зонасида 223 миллиард тенгелик 20 та йирик инвестиция лойиҳаси устида ишлар олиб бориляпти.
Асосий лойиҳалар қаторига - Сўзоқ туманида уран қазиб олиш мажмуасини ишга тушириш (35 миллиард тенге, 300 иш ўрни), Ўтрорда тўқимачилик фабрикаси ва томчилатиб суғориш заводини қуриш («Kazakhstan Lihua», 21 миллиард тенге, 960 иш ўрни), Тулкибошда RC Cola ичимликлар заводи (9 миллиард тенге, 96 иш ўрни), Сайрамда замонавий гўштни қайта ишлаш заводи (8,5 миллиард тенге, 150 иш ўрни) ва Ўрдабасида алюминий маҳсулотлари заводи (8 миллиард тенге, 150 иш ўрни) киради.
Кентау махсус иқтисодий зонасида газли қозонхона заводи очилди, унда 40 киши иш билан таъминланди. Ўрдабасидаги “Бадам” саноат зонасида “АЕРО” автоклавланган газбетон блок заводи иш бошлади, бу ерда ҳам 40 та иш ўрни яратилди.
Тулкибошда «Састөбе» оҳак ишлаб чиқариш заводининг тантанали очилиш маросими бўлиб ўтди (прогноз қиймати: 180 миллиард тенге). Қурилиш 2027 йилга қадар якунланиши режалаштирилган. 32 миллиард тенгелик инвестиция лойиҳаси амалга оширилди, бу эса 100 та янги иш ўрни яратилишига имкон берди. Завод тўлиқ қувват билан ишлай бошлагач, охир-оқибат йилига 400 000 тоннагача оҳак, 100 000 тонна каустик сода, 120 000 тонна ПВХ, 200 000 тонна кальций карбид ва 1 миллион тонна цемент ишлаб чиқаради, бунда эса тахминан 1000 иш ўрни яратилади.
Шунингдек Тулкибош, йилига 5000 тоннагача олма қайта ишлайдиган ва 100% табиий шарбатлар, мева пюреси ва олма уни ишлаб чиқарадиган чуқур мева қайта ишлаш заводи - «Тулкибош мева ва сабзавотлар» кооперативини ишга тушириш жойига айланди.
Туркистон махсус иқтисодий зонаси ҳудудида тўлиқ циклли тўқимачилик ишлаб чиқариш мажмуаси - «Туркестан Тоқыма» заводи очилди (инвестиция: 86,2 миллиард тенге). Лойиҳанинг биринчи босқичида 430 та иш ўрни яратилди ва 2026 йилда якунланишига қадар йилига 11 400 тонна ип, 47,3 миллион квадрат метр мато, 2 миллион чойшаб тўплами ва 4 миллион адёл ишлаб чиқариш қувватига эга 2000 дан ортиқ доимий иш ўринларини яратиш режалаштирилган.
Ўтрорда замонавий пахтани қайта ишлаш заводи, шунингдек, 50 000 гектаргача экин майдонларига хизмат кўрсатишга қодир 800 миллион метр суғориш лентаси ишлаб чиқарадиган завод ишга туширилди, бу эса 279 кишини иш билан таъминлайди. Бу ҳудуднинг пахта кластерини ривожлантиришни тезлаштиради.
«ER QAN GROUP» полиэтилен пакетлар ва пластмасса буюмлари ишлаб чиқариш заводи 4 миллиард тенге сармоя билан қурилди ва 30 дан ортиқ иш ўринлари яратилди.
Туркистонда йирик жинси мато ишлаб чиқариш заводининг қурилиши якунланди. Тўлиқ қувват билан ишлай бошлаганида, у йилига 30 000 тонна пахта ипи ва 10 миллион метр жинси мато ишлаб чиқаради, бу эса минтақанинг 1000 дан ортиқ аҳолиси учун иш ўринлари яраталишига имкон беради. «Turan» махсус иқтисодий зонасида тахминан 50 кишини иш билан таъминлайдиган PULPSTYLE биологик парчаланадиган бир марталик дастурхон ишлаб чиқарадиган замонавий завод қуриш бошланди.
Энергетика соҳасида минтақанинг энергия мустақиллигини ошириш учун пойдевор қўйилди: Сайрам туманида 1000 МВт қувватга эга буғ-газли электр станцияси, Сауран туманида 300 МВт қувватга эга қуёш электр станцияси ва Кентау шаҳрида 240 МВт қувватга эга газ турбинали электр станцияси қурилиши бошланди.
Қишлоқ инфратузилмасини барқарор ривожлантириш стратегиянинг асосий устувор йўналиши ҳисобланади.
Ўтган йил давомида 2,1 миллион аҳоли истиқомат қиладиган 801 та аҳоли пункти юқори сифатли ичимлик суви билан таъминланди, қўшимча 43 та аҳоли пункти табиий газ билан таъминланди, бу аҳолининг 88,9 фоизини қамраб олди, шунингдек 821 км йўл тармоғи таъмирланди, йўлларнинг 94,8 фоизи қониқарли ёки яхши ҳолатда. 27 та аҳоли пунктида 52 000 дан ортиқ аҳоли барқарор электр таъминотига эга бўлди.
Таълим соҳасида, миллий «Келешек мектебі» лойиҳаси доирасида 29 та янги мактаб қурилди, 23 000 та янги ўқувчи ўрни яратилди, 41 та мактаб таъмирланди ва 110 та мактаб мунтазам таъмирланди. Янги «Woosong Kazakhstan» университети талабаларни, жумладан, қозоғистонлик ва хорижий талабаларни қабул қилди ва унинг сиғими 2000 ўринли.
Ўрта махсус касб-ҳунар таълими тизимида 50 та коллежда 46 000 талаба таҳсил олади, улардан битирувчиларнинг тахминан 79 фоизи иш билан таъминланган ва 15 000 дан ортиқ ёш мутахассислар иш топдилар.
Соғлиқни сақлаш соҳасида 34 та янги тиббиёт муассасаси қурилди ва 60 та тез тиббий ёрдам машинаси сотиб олинди, бу эса моддий-техник жиҳозлар даражасини 84,7 фоизга етказди.
Туризм соҳасида ҳам ўсиш кузатиляпти: ҳудудга 500 мингдан ортиқ сайёҳ ташриф буюрди ва бу 6 миллиард тенгедан ортиқ даромад келтирди.
2025 йил охирига келиб, Туркистон вилояти ўз тарихида биринчи марта 1 триллион тенгедан ортиқ солиқ тушумларини йиғди, бу муҳим тарихий босқичдир. Сўнгги 11 ой ичида минтақага 1,4 триллион тенге инвестицияларни жалб этилди, бу иқтисодий ўсишни 123% га таъминлади ва натижада тахминан 146 000 иш ўрни яратилди.
Бугунги кунда Туркистон вилояти янги иш ўринлари яратилаётган, ҳаёт сифати яхшиланаётган ва иқтисодий салоҳият мустаҳкамланаётган барқарор саноат ва инвестиция минтақаси мақомига ишонч билан ҳаракат қилмоқда.
