Вақт таҳдид ва хатарларига жавоб сифатидаги консолидация — россиялик эксперт

МОSKVA.Кazinform — Глобал нотинчлик ва жаҳон иқтисодиётининг ўзгариши шароитида Қозоғистон ичидаги сиёсий тизимнинг консолидацияси барқарорликнинг асосий омилларидан бирига айланиб бормоқда. Бу фикрни Марказий Осиё бўйича россиялик эксперт Дарья Рекеда Kazinform мухбири билан суҳбатда билдирди.

Мутахассиснинг сўзларига кўра, геосиёсий ўзгаришлар фонида кўплаб давлатлар бошқарув вертикалини мустаҳкамлаш ва институционал мувофиқликни оширишга интилмоқда.

— Халқаро беқарорлик шароитида давлатлар ҳокимиятнинг янада ихчам ва бошқариладиган моделларини шакллантирмоқда. Қозоғистон Марказий Осиёнинг бошқа мамлакатларида, жумладан, Қирғизистон ва Ўзбекистонда кузатилаётган жараёнлар мантиғига мувофиқ ривожланмоқда, у ерда ҳам ваколатларни қайта тақсимлаш ва тизим ичидаги мувофиқлаштиришни кучайтириш амалга оширилмоқда, — деб таъкидлади эксперт.

Шунингдек, у ислоҳотларнинг амалий амалга оширилишини ва янги институтларнинг ишлашини мониторинг қилиш муҳимлигини таъкидлади.

Унинг баҳосига кўра, 2019 ва 2022 йиллардан кейин Қозоғистондаги давлат бошқаруви тизимида, жумладан, марказ ва ҳудудлар ўртасидаги ўзаро таъсир соҳасида сезиларли ўзгаришлар юз берди. Бу бошқарув самарадорлигини ва ислоҳотларни амалга оширишни ошириши кутилмоқда.

Эксперт шунингдек, ҳокимият органларининг юқори даражадаги шаффофлигини таъкидлади.

— Ҳозирги даврнинг хусусиятларидан бири жамиятнинг очиқлик ва шаффофликка бўлган талабларининг ортишидир. Оммавий ахборот воситалари, журналистлар ва блогерларнинг фаол иши жамоатчилик назоратининг қўшимча механизмини шакллантиради, муассасаларнинг ёпилиш хавфини камайтиради ва ҳокимият органларининг ҳисобдорлигини кучайтиради, — деб ҳисоблайди Рекеда.

Унинг сўзларига кўра, вице-президент институтини жорий этиш ва Парламент юқори палатасининг ролини қайта кўриб чиқиш таклифлари энг кўп муҳокамаларга сабаб бўлмоқда. Экспертнинг сўзларига кўра, бу қадамлар бошқарув тузилмасини оптималлаштириш ва ҳукуматнинг турли даражаларида мувофиқлаштиришни кучайтиришга қаратилган.

— Евроосиё сиёсий макони учун "жойлардаги" жараёнларни амалий тушунишга устувор аҳамият бериш, мамлакатларнинг ички динамикасини ҳисобга олиш характерлидир ва фақат ташқи баҳолаш стандартларига таянишнинг ўзи етарли эмас, — деб таъкидлади у.

Экспертнинг қўшимча қилишича, ташқи кузатувчилар учун аҳамиятсиз бўлиб туюладиган ўзгаришлар миллий контекстда тизимли хусусиятга эга бўлиши мумкин. Унинг фикрича, Қозоғистон бу борада ўзининг институционал ўзгаришлар модели доирасида изчил олдинга силжимоқда.

Эслатиб ўтамиз, Қозоғистон Конституцияси кунининг эҳтимолий янги санаси маълум қилинди.