Туркияда аёллар сони эркаклар сонига тенглашишга яқин
ASTANA. Kazinform — Мамлакатда аёлларнинг таълим даражаси ошиб бормоқда ва уларнинг сиёсат ва меҳнат бозоридаги иштироки аста-секин кенгайиб бормоқда, деб хабар беради Kazinformнинг Анқарадаги мухбири.
Туркия Статистика институтининг янги маълумотларига кўра, аёллар мамлакат аҳолисининг 49,98 фоизини ташкил этади. "Аёллар статистикада - 2025" номли тадқиқот натижаларига кўра, мамлакатда 43,3 миллион аёл ва 43,5 миллион эркак яшайди.
Аҳоли сони деярли тенг бўлишига қарамай, катта ёш гуруҳларида аёллар сони эркаклардан устун бўла бошлайди. Масалан, 60–74 ёш оралиғида аёллар улуши 51,9%, 90 ёшдан ошган фуқаролар орасида эса 69,7% га етади. Бу аёлларнинг ўртача умр кўриш давомийлиги юқори бўлиши билан боғлиқ: Туркияда аёллар 80,7 йил, эркаклар эса 75,5 йил умр кўради.
Статистик маълумотлар мамлакатда таълим даражасининг сезиларли даражада ошганини кўрсатади. Агар 2008 йилда 25 ёшдан ошган аҳолининг 75,1% камида битта маълумот даражасига эга бўлган бўлса, 2024 йилда бу кўрсаткич 92,6% га етди. Аёллар орасида бу улуш 67,5% дан 88,3% гача, эркаклар орасида эса 82,8% дан 97% гача ошди.
Бундан ташқари, сиёсат ва дипломатия соҳасидаги аёллар сони ортиб бормоқда. 2025 йилда Туркия парламентида аёллар улуши 19,9% ни ташкил этди, 2007 йилда бу кўрсаткич атиги 9,1% ни ташкил этди. Аёл элчилар улуши эса 2011 йилдаги 11,9% дан 2025 йилда 28,4% гача ошди.
Бироқ, меҳнат бозорида гендер тафовутлари ҳали ҳам сезиларли. 2024 йилда меҳнат ресурсларида иштирок этиш даражаси аёллар орасида 36,8% ни, эркаклар орасида эса 72% ни ташкил этди. Таълим ҳам муҳим: олий маълумотли аёлларнинг 68,7% меҳнат бозорида иштирок этади.
Никоҳ ёши ҳам ошиб бормоқда. 2025 йилда аёллар ўртача 26 ёшда, эркаклар эса ўртача 28,5 ёшда турмуш қурадилар.
Тадқиқотга кўра, Туркиядаги интернет фойдаланувчиларининг тахминан 19 фоизи генератив сунъий интеллект воситаларидан фойдаланади ва бу кўрсаткич аёллар ва эркаклар ўртасида ўхшаш.
Шунга қарамай, таълим, сиёсат ва фан соҳаларидаги имкониятларнинг кенгайишига қарамай, бандлик, қашшоқлик даражаси ва ижтимоий ҳимоя борасидаги гендер тафовутлари мамлакатдаги энг муҳим ижтимоий масалалардан бири бўлиб қолмоқда.
