Норвегиянинг Брейфонн музлиги йўқ бўлиб кетиши мумкин
ASTANА. Кazinform — Бир вақтлар Ругаланн минтақасининг "оқ танлилар ғурури" ҳисобланган ва "Норвегиянинг жанубий қутби" номини олган Брейфонн музлиги тезда йўқ бўлиб кетмоқда, деб хабар беради АЗЕРТАДЖ.
Олимлар музлик 10 йил ичида бутунлай йўқ бўлиб кетиши мумкинлигини тахмин қилишмоқда.
2025 йилда Annals of Glaciology илмий журналида чоп этилган янги тадқиқотлар шуни кўрсатадики, музлик 1950 йиллардан бери ўз майдонининг 93-94 фоизини — 1955 йилдаги 3,3 квадрат километрдан 2024 йилда атиги 0,17 квадрат километргача йўқотган.
Брейфонн илгари Ругаланн ва Вестланд минтақалари чегарасида ягона муз қатлами бўлган, аммо 1980 йиллардан бошлаб у алоҳида бўлакларга парчалана бошлаган. Эрозия 2018 йилдан бери тезлашди. Ўша пайтда ёз жуда илиқ, қиш эса юмшоқ эди.
Ўлчовлар шуни кўрсатадики, баъзи жойларда муз 1970 йилларнинг охиридан бери 45 метргача қисқарган. Сўнгги йилларда энг катта қолдиқлар ҳар йили тахминан бир метр қалинликни йўқотмоқда. Брейфонннинг жойлашуви унинг заифлигига янада кўпроқ ҳисса қўшади. Музлик паст ва текис, баландлиги 200 метрдан кам, бу эса иқлим исиши билан совуқроқ минтақаларга чекиниш имкониятини йўқ қилади.
Брейфонннинг тўсатдан пасайиши уни йўқ бўлиб кетиш хавфи остида бўлган музликларнинг халқаро рўйхати бўлган Global Glacier Casualty List киритди. Ҳозирги ҳолатига қарамай, олимлар музликни музликлар рўйхатидан ҳали олиб ташламаганлар. Брейфонн халқаро таснифга кўра 20 баллдан 18 балл тўплади, аввалги ҳаракатлардан кўк муз ва ёриқлар изларини сақлаб қолди. Бироқ, тадқиқотчилар музлик фаол тоифадан йўқолиб кетиш хавфи остида бўлган тоифага ўтганини ва жуда юпқа бўлиши мумкинлигини таъкидламоқдалар. Унинг келажагини сунъий йўлдош орқали кузатиш режалаштирилган.
Эслатиб ўтамиз, Норвегия музликлари 8 йилдан кейин йўқ бўлиб кетиши мумкин.
