Нима учун Сийсем ота қабристони ботирлар пантеони деб аталади
АQTAU. Кazinform — Манғистаудаги Сийсем ота қабристони ҳудуд тарихида алоҳида ўрин тутади. Мутахассисларнинг фикрига кўра, бу қабристон нафақат қадимий ёдгорлик, балки Адай уруғининг ботирлари ва бий-чечанларига абадий макон бўлган муқаддас жой ҳамдир.
Сийсем ота қабристони Манғистоау вилояти, Манғистау тумани, Ўтес қишлоғидан 35 километр шимолда жойлашган.
Ёдгорлик биринчи марта 1982 йилда Қозоғистон ССР Вазирлар кенгашининг қарори билан давлат ҳимоясига олинган. Ҳозирда у республика аҳамиятига эга тарихий ва маданий ёдгорликлар рўйхатига киритилган.
Манғистау ҳудудий давлат тарихий-маданий қўриқхонасининг экскурсия ва жамоатчилик бўлими бошлиғи Айман Яриханованинг сўзларига кўра, Сийсем ота ҳудудда яшаган кўчманчиларнинг меъморий санъати ва анъаналари, диний дунёқараши ва ижтимоий-сиёсий тарихини акс эттирувчи қимматли объектдир.
— Қабристон ғарбий Устюрт тоғларида жойлашган бўлиб, Манғистаудаги энг катта ва энг қадимги қабристонлардан биридир. Қабристоннинг асосий қисми Сийсем ота қабри атрофида жойлашган. Қабр тошларида дубулға шаклидаги меъморий элементлар ХIV асрдан бери учрайди. Бу белгилар жангларда ҳалок бўлган ботирлар қабрларига тегишлидир. Шунингдек, Кичик юз Байули, Алимули ва Жетиру уруғларининг рамзлари ўйилган ва маҳаллий ҳунармандлар Жилқибай Доралули, Турлимурат Сатибалдули ва Сақи ўғиллари анъанавий тош ўймакорлигини фойдаланишган, — дейди у.
Афсонага кўра, Сийсем ота ўрта асрларда Ўғуз-Қипчоқ даврида яшаган ва Исломнинг биринчи воизларидан бири бўлган. У Адай уруғини бу ҳудудга жойлаштириш учун дуо қилган.
Шунинг учун ҳам унинг ўлимидан сўнг, Сийсем ота Адай уруғининг авлиёси бўлган ва унинг қабри ёнида қаҳрамонлар қабристони ташкил этилган.
— Қабристонда мамлакатни ҳимоя қилган ботирлар ва бий-чечанларнинг қабрлари бор. Улар орасида Қонай ботир Кенжеули, Есенули Сейит би, Тўлеп ботир Анетули, Ургешбаули Суюнқара би-ботир, Мамбетниёз би-бўлис ва бошқа тарихий шахслар бор. Бу муқаддас жой Кичик жузнинг яхши ва фаровон халқи абадий макон этган "пантеон"га ўхшайди. Юнон тилида "пантеон" Худонинг барча ўғиллари ва Худо севган ўғиллар дам оладиган жой деган маънони англатади. Яъни, ҳудуднинг энг яхши, бий-чечанлари ва ботирлари тўпланган жой "Сийсем ота - ботирлар пантеони" деб аталади, — дейди мутахассис.
Қабристон кириш қисмидаги кичик Аз-аавлиё қабристони Сийсем отанинг онасига тегишли деб ҳисобланади. Руҳларга қурбонлик қилиш ва зиёратгоҳни зиёрат қилиш анъанасига кўра, маҳаллий аҳоли аввал Аз-авлиёга ҳурмат бажо келтиради, кейин эса Сисем ота қабрига боради.
Айман Яриханованинг сўзларига кўра, Сийсем ота қабристони тарихий ва маданий ёдгорлик сифатида ёшларни ватанпарварлик руҳида тарбиялашда муҳим рол ўйнайди.
