Қозоғистон фуқароларининг 78% дан ортиғи янги Конституция лойиҳасини қўллаб-қувватлайди — сўровнома

ASTANА. Кazinform — Жамоатчилик фикрини ўрганиш институти томонидан ўтказилган сўровнома натижаларига кўра, янги Конституция лойиҳаси бўйича умумхалқ референдуми арафасида жамиятда ижобий кайфият ҳукм сурмоқда.

2026 йил 14-18 февраль кунлари телефон орқали ўтказилган сўровномада 18 ёшдан ошган 1200 респондент иштирок этди. Сўровнома мамлакатнинг 17 та вилояти ва республика аҳамиятига эга 3 та шаҳар - Астана, Алмати ва Чимкентни қамраб олди.

Сўровнома маълумотлари жамоатчиликнинг юқори даражада хабардорлигидан далолат беради. Респондентларнинг аксарияти Конституция лойиҳасининг мазмуни билан маълум даражада таниш эканликларини ёки у ҳақида эшитганликларини айтишди. Фақат 22,5% ҳужжат билан таниш эмаслигини айтишди.

Лойиҳа жамият томонидан катта қўллаб-қувватланмоқда. Конституция билан маълум даражада таниш бўлган фуқароларнинг 78,8 фоизи ҳужжатни қўллаб-қувватлайди. Улардан 31,7 фоизи уни тўлиқ, 47,1 фоизи эса асосан қўллаб-қувватлайди.

Фуқаролар, биринчи навбатда, уларнинг кундалик ҳаёти ва ҳуқуқий мақоми бевосита таъсир қилувчи нормалар билан қизиқишади. Энг кўп муҳокама қилинган мавзулар орасида фуқароларнинг ҳуқуқ ва эркинликлари — 35,3%, ижтимоий кафолатлар — 29,5% ва экологик муаммолар — 18% бор. Бундан ташқари, респондентларнинг 17,3 фоизи таълим ва фан соҳасига эътибор қаратди.

Респондентларнинг 68,3 фоизи Конституциявий комиссия ишини ижобий баҳолади. Улардан 16,4 фоизи комиссия ўз вазифаларини тўлиқ бажарганига ишонади, 49,8 фоизи эса бу фикрга умуман қўшилади.

Сўровнома натижалари юқори сайлов фаоллигини кўрсатди. "Сиз 2026 йил 15 мартда бўлиб ўтадиган референдумда иштирок этасизми?" деган саволга иштирокчиларнинг 71,4 фоизи ижобий жавоб берди. Улардан 32,9 фоизи албатта иштирок этишини, 38,5% эса иштирок этиши мумкинлигини айтди.

Конституциявий ислоҳотлар ҳақидаги муҳокама асосан шахслараро даражада олиб борилади. Фуқаролар бу масалани асосан оила аъзолари - 37,6%, дўстлари ва танишлари - 34,5% ва ҳамкасблари - 30,1% билан муҳокама қилишади. Ижтимоий тармоқларда фикр алмашиш даражаси тахминан 17,9% ни ташкил қилади. Фойдаланувчиларнинг 59,8 фоизи ўзларини фақат нашрларни ўқиш билан чеклашларини билдиришди.

Сўровнома мобил алоқа абонентлари орасида қозоқ ва рус тилларида ўтказилди. Статистик оғиш 2,8% дан ошмайди. Тадқиқот Марказий сайлов комиссиясининг ёзма билдиришномаси асосида ташкил этилди.

Ижтимоий-демографик тузилма бўйича респондентларнинг 43,4 фоизини эркаклар, 56,6 фоизини аёллар ташкил этди. Иштирокчиларнинг 64,2 фоизи — шаҳар аҳолиси, 35,8 фоизи эса қишлоқ аҳолисидир.

Эслатиб ўтамиз, Давлат раҳбари 2026 йил 15 мартда республика референдумини ўтказиш тўғрисидаги Фармонни имзолади.