Боланинг кўриш қобилияти ёмонлашмаслиги учун нима қилиш керак — мутахассис
ORAL. Kazinform — Кўриш қобилияти бола ривожланишида муҳим ўрин тутади. Атроф-муҳит ҳақидаги маълумотларнинг тахминан 90 фоизини болалар кўз орқали қабул қилади.
Ғарбий Қозоғистон вилояти санитария-эпидемиология назорати департаменти етакчи мутахассиси Эльмира Галямованинг маълум қилишича, шу муносабат билан мактаб ўқувчиларини мунтазам тиббий кўрикдан ўтказиб туриш жуда муҳим аҳамиятга эга.
Унинг сўзларига кўра, Ғарбий Қозоғистон вилоятида ўтган йили ўтказилган шундай текширувлар болаларнинг кўриш қобилияти ва сколиоз билан боғлиқ бузилишлар ҳолатлари камайганини кўрсатган. 2025 йил якунларига кўра, сколиоз 26,4 фоизга, кўз патологиялари кўрсаткичи эса 2,6 фоизга пасайган.
“Тиббий кўрик натижасида 4 901 нафар болада турли патология аниқланди, бу — текширилганларнинг 4,2 фоизини ташкил этади. Аниқланган касалликларнинг 70,6 фоизи кўз патологияси, 4,2 фоизи сколиоз, 5 фоизи эса бошқа касалликлар улушига тўғри келади. Бу ўқувчилар орасида кўриш бузилиши ҳали ҳам тез-тез учраётганини кўрсатади. Кўплаб болалар яхши кўриш қобилияти билан туғилса-да, мактаб ёшида кўриш бузилишлари сони сезиларли даражада ортади. Кўпинча миопия 7–12 ёшли болаларда аниқланади”, — дейди Э.Галямова.
Мутахассиснинг айтишича, кўриш қобилияти ёмонлашувининг асосий сабаблари — яқин масофада ишлаш пайтида кўзга тушадиган ортиқча юклама, кўриш бузилишларини тўғри тузатмаслик (нотўғри танланган кўзойнак ёки контакт линзалари). Шунингдек, нотўғри овқатланиш, яъни магний ва рух каби кўриш учун муҳим витамин ва микроэлементлар етишмаслиги ҳам таъсир қилади. Ирсий омил ҳам катта аҳамиятга эга: агар ота-онанинг бири ёки иккаласида миопия бўлса, болада кўриш бузилиши хавфи ортади.
Яна бир эътибор қаратиладиган жиҳат — сколиоз, яъни умуртқанинг ён томонга қийшайиши бўлиб, у кўпинча боланинг фаол ўсиш даврида ривожланади.
Касаллик аста-секин кучаяди ва дастлабки босқичларда сезилмаслиги мумкин. Шунинг учун боланинг тана ҳолатига эътибор қаратиш муҳим: елкаларнинг тенг жойлашиши, партада тўғри ўтириши, оёқларнинг ерга тўлиқ тегиб туриши. Профилактика чораларига мунтазам жисмоний фаоллик (сузиш, гимнастика, ҳаракатли ўйинлар), қаттиқ орқа қисми ва кенг боғичли рюкзакдан фойдаланиш, шунингдек мунтазам тиббий кўриклар киради.
«Бола саломатлиги ҳар куни шаклланади. Шунинг учун ота-оналарнинг оддий профилактик чораларга риоя қилиши кўриш қобилияти ва умуртқа соғлигини сақлашга ёрдам беради. Мунтазам жисмоний фаоллик мушакларни мустаҳкамлаб, тўғри тана ҳолатининг шаклланишига хизмат қилади. Мактаб жиҳозларини тўғри танлаш, иш жойини тўғри ташкил этиш (яхши ёритиш, тўғри ўтириш, мониторгача 40–60 см масофа) кўз ва умуртқага тушадиган юкламани камайтиради. Компьютер олдида ўтириш вақтини кунига икки соат билан чеклаб, мунтазам танаффус қилиб туриш керак. Шунингдек, витамин ва микроэлементларга бой тўғри овқатланиш, мунтазам тиббий кўриклар ва мактаб ёшида тана ҳолатини назорат қилиш профилактиканинг муҳим қисми ҳисобланади», — деб қўшимча қилди Э.Галямова.
