Қозоғистоннинг ўз олмалари етарлими ва машҳур «апорт» нави қачон қайтади
ASTANA. Kazinform - Қозоғистонлик ишлаб чиқарувчилар ички бозорнинг олмага бўлган эҳтиёжини 74 фоизга қондиряпти, қолган қисми эса импорт ҳисобига таъминланади. Шу билан бирга, мамлакатда олма боғлари майдони кенгайтирилмоқда ва машҳур «апорт» навини қайта тиклаш ишлари давом эттириляпти. Бу ҳақда Kazinform агентлиги ҚР Қишлоқ хўжалиги вазирлиги маълумотларига таяниб хабар берди.
Миллий статистика бюроси маълумотларига кўра, 2025 йилда Қозоғистондаги олма боғларининг умумий майдони 26,2 минг гектарни ташкил этди. Олманинг ялпи ҳосили 205,2 минг тоннага етди, ҳосилдорлик эса ҳар гектардан 83,9 центнерни ташкил қилди.
Олма боғларининг асосий майдонлари Туркистон вилоятида — 13,4 минг гектар, Алмати вилоятида — 6,3 минг гектар, Жетису вилоятида — 3 минг гектар ва Жамбил вилоятида — 1,4 минг гектарни ташкил этади.
Мамлакатда боғдорчилик ривожланаётганига қарамай, Қозоғистон ҳозирча олмага бўлган ички эҳтиёжини тўлиқ қондира олмаяпти. Қишлоқ хўжалиги вазирлиги маълумотларига кўра, ички бозорда маҳаллий маҳсулотлар улуши 74 фоизни ташкил этади.
Келгусида ҳосилдорликни ошириш ва боғлар майдонини кенгайтириш импорт маҳсулотларига қарамликни камайтиришга хизмат қилиши керак.
Боғбонларни қўллаб-қувватлаш мақсадида давлат томонидан бир қатор субсидия чоралари кўзда тутилган. Жумладан, минерал ўғитлар ва пестицидлар харажатларининг 60 фоизгача, кўчатлар сотиб олиш харажатларининг 50 фоизгача ҳамда суғориш суви харажатларининг 85 фоизгача қисми қоплаб берилади.
Бундан ташқари, қишлоқ хўжалиги техникасини харид қилиш харажатларининг 30 фоизгача, ирригация тизимларини барпо этиш ва кенгайтириш харажатларининг 80 фоизгача ҳамда беш гектардан ортиқ майдонда интенсив олма боғларини барпо этиш харажатларининг 40 фоизгача қисми қопланиши белгиланган.
Сиғими минг тоннадан ортиқ бўлган мева сақлаш омборларини қуриш ва кенгайтиришда давлат инвестиция харажатларининг 40 фоизгача қисмини қоплаб беради.
Машҳур «апорт» нави қачон қайтади
ҚР Қишлоқ хўжалиги вазирлиги фаолиятининг алоҳида йўналишларидан бири Қозоғистон боғдорчилигининг рамзларидан бири ҳисобланган машҳур «апорт» навини қайта тиклашдир.
Сифатли кўчатлар етиштириш, она боғларни сақлаш ва ушбу нав экиладиган майдонларни кенгайтириш билан Қозоқ мева-сабзавотчилик илмий-тадқиқот институтининг Талғар минтақавий филиали шуғулланади.
2025 йилда мутахассислар 2 080 туп кўчат етиштириб, 10 гектар майдонда янги апорт боғини барпо этдилар.
2026 йилда ҳам боғларни парваришлаш, кўчатлар етиштириш ва келгусида янги боғлар барпо этиш учун экиш материалларини тайёрлаш ишлари давом эттирилди.
Келгусида сифатли кўчатлар етиштириш ҳажмини босқичма-босқич ошириш, она боғларни ривожлантириш, Сиверс олмаси уруғларидан пайвандтаглар етиштириш ва пайвандлаш технологияларини такомиллаштириш режалаштирилган.
Шу билан бирга, вазирлик хабарида апорт навининг бозорга оммавий равишда қайтиши бўйича аниқ муддатлар кўрсатилмаган. Ҳозирча асосий эътибор экиш материалларини қайта тиклаш ва ушбу нав етиштириладиган майдонларни кенгайтиришга қаратилган.
