Иқлим ўзгариши бутун дунё бўйлаб 1,5 миллиард аёл ва қизларга таҳдид солмоқда
ASTANА. Кazinform — Дунё аёллари ва қизларининг учдан бир қисмидан кўпроғи ёки 1,5 миллиард киши иқлим хавфларига мойил ҳудудларда яшайди. Бу ҳудудлар иқтисодий беқарорлик ва гендер тенгсизлигига ҳам мойил, деб хабар беради БМТ янгиликлар хизмати.
“БМТ-Аёллар” ташкилотининг маълумотларига кўра, иқлим ўзгариши ижтимоий ва иқтисодий тенгсизликни кучайтирмоқда. Агар ҳозирги тенденциялар давом этса, глобал исиш камида 1,8 даража Цельсийга етиши мумкин. Натижада, қурғоқчилик, сув тошқинлари, ўрмон ёнғинлари ва циклонлар янада ҳалокатли бўлади.
Экспертлар энг ёмон ҳолатда, 2050 йилга бориб яна 141 миллион аёл ва қиз ўта қашшоқликка тушиб қолиши мумкинлиги ҳақида огоҳлантирмоқда.
24 мамлакатни қамраб олган тадқиқотга кўра, ўртача ҳарорат бир даражага кўтарилганда, аёлларнинг даромади эркакларникига қараганда 34 фоизга кўпроқ камаяди. Бу, бошқа нарсалар қатори, ҳосил нобуд бўлган тақдирда иш ўринларини ўзгартириш ёки бошқа жойга кўчиш имкониятининг чекланганлиги билан боғлиқ.
Иқлим ўзгариши аёллар зиммасидаги ҳақ тўланмайдиган уй ишлари юкини ҳам оширади. Хусусан, сув танқислигининг ортиши туфайли сув ташиш учун сарфланадиган вақт 2050 йилга бориб 30 фоизга ошиши мумкин.
Бундан ташқари, иқлим ўзгариши гендерга асосланган зўравонлик хавфини оширади. 14 мамлакатда ўтказилган тадқиқотга кўра, узоқ давом этган кучли қурғоқчилик ўсмир қизлар ва ёш аёлларга нисбатан жинсий зўравонлик хавфини 21 фоизга оширади.
БМТ вакиллари иқлим шароитининг ёмонлашиши эрта никоҳларнинг кўпайишига олиб келиши мумкинлиги ҳақида огоҳлантирмоқда. Чунки иқтисодий қийинчиликларга дуч келган оилалар вояга етмаган қизларини турмушга беришга мажбур бўладиган ҳолатлар мавжуд.
Аёллар ҳам иқлим бўйича қарорлар қабул қилишда етарлича вакилликка эга эмаслар. Дунё энергетика вазирларининг атиги 12 фоизи аёллардир.
Ташкилот маълумотларига кўра, миллий иқлим режаларининг 73 фоизи аёллар ва қизлар дуч келадиган хавфларни ҳал қилади. Бироқ, мамлакатларнинг учдан бир қисмидан сал кўпроқ қисми бу муаммоларни ҳал қилиш учун кенг қамровли чораларга эга.
Экспертларнинг таъкидлашича, тўғри инвестициялар билан аёллар экологик тоза соҳаларда янги иш ўринларининг 66 фоизигача бўлиши мумкин. Бу 2035 йилга бориб аёллар учун қўшимча 68 миллион иш ўрни яратиши мумкин.
“БМТ-Аёллар” ташкилоти Антальяда бўлиб ўтаётган 31-Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг иқлим ўзгариши бўйича конференциясида (CОР31) дунё етакчиларини гендер тенглигига эътибор қаратишга чақирди.
Эслатиб ўтамиз, БМТ кекса одамлар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш ёндашувларини қайта кўриб чиқишга чақирмоқда.
