БМТ кекса одамлар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш ёндашувларини қайта кўриб чиқишга чақирмоқда
ASTANА. Кazinform — Аҳолининг тез қариши ва когнитив бузилишлар сонининг кўпайиши кекса одамлар ҳуқуқларини ҳимоя қилишда янги ёндашувни талаб қилади, деб хабар беради БМТ янгиликлар хизмати.
Бу ҳақда БМТнинг кекса одамлар ҳуқуқлари бўйича мустақил эксперти Звездан Пиртошек БМТ Инсон ҳуқуқлари кенгашининг 63-сессиясида ўз ҳисоботини тақдим этиш пайтида айтиб ўтди.
Унинг сўзларига кўра, жамият ҳали ҳам қарияликни ожизлик ва мустақилликни йўқотиш нуқтаи назаридан қабул қилади. Бундай ёндашув кекса фуқароларга кўрсатиладиган ғамхўрлик талабларининг пасайишига ва уларнинг ҳуқуқларининг чекланишига олиб келиши мумкин.
Экспертнинг таъкидлашича, когнитив бузилишлар инсон қадр-қимматини, ҳуқуқий шахсни ёки асосий инсон ҳуқуқларини йўқотишни англатмайди. Нутқ ва фикрлашдаги қийинчиликларга қарамай, кекса одамлар ўз қадриятлари, одатларини сақлаб қоладилар ва ҳаётларига таъсир қилувчи қарорлар қабул қилишда иштирок этиш ҳуқуқига эгалар.
Пиртошек шунингдек, тиббий ташхис инсоннинг ҳаракат қилиш қобилиятини чеклаш учун асос бўлган ҳолатларга эътибор қаратди.
Унинг сўзларига кўра, қариндошлар ва мутахассисларнинг вазифаси инсон учун қарор қабул қилиш эмас, балки унинг ўз хоҳиш-иродасини ифода этиши ва иложи борича мустақиллигини сақлаб қолиши учун шароит яратишдир.
Экспертнинг фикрича, бунда давлатлар алоҳида рол ўйнаши керак. У ёши ёки ташхиси туфайли одамларнинг ҳуқуқларини бузиши мумкин бўлган қонунчиликни қайта кўриб чиқишга, шунингдек, асосан шахсга қаратилган узоқ муддатли парвариш тизимини ишлаб чиқишга чақирди.
БМТ тиббий ва ижтимоий ёрдам самарадорлигини нафақат клиник кўрсаткичлар, балки кекса одам ўз ҳаётига таъсир қилиш қобилиятини сақлаб қолганми ёки йўқми, баҳолаш кераклигини таъкидлади.
Эслатиб ўтамиз, БМТ 2027-2036 йилларни Халқаро маданият ўн йиллиги деб эълон қилди.
