Бош ботаника боғи коллекциясидан олинган Тошкент хилокатальпаси (×Chitalpa tashkentensis) бу йил биринчи марта гуллади. Мутахассисларнинг фикрига кўра, бу — кўп ва узоқ вақт гуллайдиган манзарали ўсимлик.
Марказий Осиёнинг иқлим шароитида хилокатальпа 4-6 метр баландликка етади ва тожининг диаметри 8 метргача чўзилади.
Ўсимликнинг асосий хусусияти — унинг узунлиги 12-20 сантиметр бўлган гуллари. Гуллари пушти ёки оқ рангда, баргларининг қирралари нишли. Гулнинг ўртасидаги ноёб нақш унга ўзига хос жозиба бағишлайди.
Бу ўсимлик қандай пайдо бўлган?
Тошкент хилокатальпасининг тарихи ҳам қизиқарли. У табиатда ўз-ўзидан пайдо бўлмаган. 1964 йилда ботаник Николай Русанов Тошкент ботаника боғида катальпа (Catalpa bignonioides) ва хилопсис (Chilopsis linearis) ўсимликларини пайвандлаш орқали янги дурагай олди.
Янги ўсимликка Тошкент шаҳри номи билан боғлиқ ном берилди. Шундай қилиб, хилокатальпа фан ва селекция натижасида пайдо бўлган ноёб манзарали ўсимликка айланди.
Хилокатальпанинг яна бир афзаллиги унинг иссиққа ва қурғоқчиликка чидамлилигидир. У қуёш нури кўп бўлган жойларда яхши ўсади. Шунинг учун у Марказий Осиёнинг иқлим шароитларига мослашган.
Бош ботаника боғида бу ўсимлик 2025 йилдан бери очиқ ерда гуллайдиган ва манзарали ўсимликлар коллекцияси участкасида етиштирилмоқда.
Хилокатальпанинг бу йил биринчи марта гуллагани ботаника боғи мутахассислари учун яхши янгилик бўлди. Унинг нафис пушти гуллари боғни безаб, ташриф буюрувчиларнинг эътиборини тортди.
Эслатиб ўтамиз, «Ертiс орманы»да ноёб заҳарли ўсимлик топилди.