Янги Конституция мамлакат иқтисодиётига қандай таъсир қилади — эксперт фикри
ASTANА. Кazinform — Янги Конституция Қозоғистон иқтисодиётини диверсификация қилади ва инвестицияларни жалб қилиш учун қулай муҳит яратади. Бу ҳақда Иқтисодий тадқиқотлар институтининг Ҳудудларни ривожлантириш ва ҳаёт сифати маркази директори Нурболат Қурметули маълум қилди.
Нурболат Қурметулининг сўзларига кўра, янги Конституциянинг иқтисодий нуқтаи назардан асосий натижаларидан бири барча бизнес учун умумий ва барқарор талабларга асосланган иқтисодий тизимни шакллантиришдир.
— Бизнес учун, айниқса кичик ва ўрта бизнес учун ўйин қоидаларининг барқарорлиги солиқлар миқдоридан анча муҳимроқдир. Конституцияда мулк ҳуқуқлари ва инвесторларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш ноқонуний ва асоссиз аралашувларнинг олдини оладиган ҳуқуқий механизм бўлади, — деди Нурболат Қурметули.
Экспертнинг фикрича, мулк ва инвестицияларни ҳимоя қилиш кафолатларининг кучайтирилиши бизнес вакилларининг ишончини оширади ва Қозоғистоннинг маҳаллий ва хорижий инвесторлар учун имкониятларини мустаҳкамлайди.
Нурболат Қурметули шунингдек, Конституцияда тез ривожланаётган шаҳарлар учун назарда тутилган махсус ҳуқуқий режимни таъкидлади.
— Бундай ҳудудларда ҳуқуқий тартибга солиш механизмлари самаралироқ бўлади, солиқ ва божхона имтиёзлари берилади ва маъмурий процедуралар соддалаштирилади. Бу жойларда рақамли агломерациялар, инновацион кластерлар ва технологик стартаплар шакллантирилади, — деди у.
Экспертнинг фикрича, ресурсларни маълум ҳудудларда жамлаш ва махсус шароитларни яратиш инновацияларни тезкор жорий этишга йўл очади. Натижада иқтисодиёт учун янги ўсиш нуқталари шаклланади ва унинг фойдаси қўшни минтақаларга ҳам тарқалади.
Бундан ташқари, янги Конституцияда инсон капиталини ривожлантиришга алоҳида эътибор қаратилган.
— Янги Конституция инсонни, унинг ҳаётини, ҳуқуқлари ва эркинликларини давлатнинг энг олий қадрияти сифатида белгилайди. Таълим, фан ва инновациялар эса мамлакатнинг стратегик устувор йўналишлари сифатида белгиланган, — деди Ҳудудларни ривожлантириш ва ҳаёт сифати маркази директори.
Нурболат Қурметулининг сўзларига кўра, ушбу соҳаларни тизимли қўллаб-қувватлаш меҳнат унумдорлигини оширади, замонавий малака ва кўникмаларни ривожлантиради ҳамда узоқ муддатли истиқболда иқтисодиёт барқарорлигини мустаҳкамлайди.
Экспертнинг фикрича, бизнес фаоллигини оширишга ҳисса қўшадиган муҳим механизмлардан бири суд тизимини янада такомиллаштиришдир.
— Суд ҳокимиятининг мустақиллигини мустаҳкамлаш, унинг молиявий мустақиллигини таъминлаш, шунингдек, фуқароларнинг аҳволига салбий таъсир кўрсатадиган қонунларнинг қайта қабул қилинишининг олдини олиш каби чоралар бизнес юритиш харажатларини камайтиради, — деди у.
Экспертнинг фикрича, суд тизимига ишончнинг ортиши узоқ муддатли шартномалар тузишга, инвестицияларни жалб қилишга ва тадбиркорлик фаолиятини кучайтиришга олиб келади.
— 2026 йил 1 июльдан бошлаб Қозоғистонда диверсификацияланган, инновацияга асосланган ва ижтимоий йўналтирилган иқтисодиётга эга янги иқтисодий модел учун мустаҳкам пойдевор яратилади. Бундай тизимда ташаббус тадбиркорлик субъектларига берилади ва давлат белгиланган талабларга риоя қилинишини кафолатлайди, — дея хулоса қилди Нурболат Қурметули.
Эслатиб ўтамиз, янги Конституция ҳақида “Иқтисодий тадқиқотлар институти” АЖ Барқарор ривожланиш мақсадлари бўйича котибияти директори Бақитгул Қамбар фикр билдирган эди.
