Сиёсий партия вакилларининг жамоавий теледебати қандай ўтди
АSTANА. Кazinform – Jibek Joly телеканалида Қурултой депутатлари сайловида иштирок этадиган етти сиёсий партия вакилларининг жонли дебати бўлиб ўтди. Иштирокчилар “Қонун ва интизом – адолатли Қозоғистоннинг пойдевори” мавзусида сўзга чиқдилар ва ўзларининг сайловолди дастурларини тақдим этдилар.
Теледебатнинг асосий хусусияти шундаки, дебат жамоавий форматда ўтказилди, яъни ҳар бир партиядан иккитадан маърузачи иштирок этди. Партиялар ўзларининг сиёсий позициялари ва танқидга қарши аргументларини жамоавий форматда ифода эта олдилар.
Лойиҳа қуръа ташлаш билан бошланди. Бир кун олдин партия вакилларининг нутқлари тартиби Jibek Joly телеканалида жонли эфирда аниқланди. Қуръага кўра, партияларнинг нутқлари тартиби қуйидагича эди:
1. “Ақ Жол” партияси (Бек-Мухамед ЗЖаукебаев, Ермек Абилдин);
2. Умуммиллий социал-демократик партия (Лариса Ли, Нурайнаш Камалова);
3. «Әділет» партияси (Айжан Аймағанова, Мади Мирзағараев);
4. Қозоғистон Халқ партияси (Жандос Бидайбеков, Ирина Смирнова);
5. «Ауыл» партияси (Жазира Султанқулова, Ерболат Сауриқов);
6. "Байтақ" партияси (Амалбек Умиртай, Алмат Туртаев);
7. Respublica партияси (Олжас Қуспеков, Динара Шукижанова).
Шундай қилиб, 4 раундлик теледебатда партиялар ушбу тартибда сўзга чиқдилар.
Шуни таъкидлаш керакки, жамоавий теледебатда регламентга риоя қилиш қатъий назорат қилинди.
Масалан, биринчи раундда ҳар бир партия вакиллари нафақат ўз позициясини, балки рақобатчиларининг дастурига танқидий нуқтаи назарини ҳам билдириш имкониятига эга бўлишди. Бунинг учун дебатчиларга 2 дақиқа 30 сония вақт берилди. Партиялар бу вақтни бир вақтнинг ўзида қозоқ ва рус тилларида ўз позицияларини ифода этиш билан ўтказдилар.
Иккинчи раундда томошабинлар ва журналистлар маърузачиларга саволлар беришди. Барча саволлар "Қонун ва интизом — адолатли Қозоғистоннинг пойдевори" мавзусига оид эди. Ушбу раундда ҳар бир партия вакилига 2 та савол берилди ва 1,5 дақиқа вақт берилди.
Учинчи раундда ҳар бир партия ўзи танлаган бошқа партияга савол берди ва дебат ташкил қилди. Сиёсий партияларга жавоб бериш учун 2 дақиқа вақт берилди ва жавобдан сўнг, савол берган партияга қарши ўз фикрларини билдириш учун 30 сония қўшилди.
"Ваъда" деб номланган охирги раундда ҳар бир партия вакили Қурултойга сайланса нима қилишини аниқ айтди. Ажратилган 2 дақиқа ичида сиёсий ташкилотларнинг келажакдаги режалари ва беш йилга мўлжалланган вазифалар баён қилинди.
Бундан ташқари, Қозоғистон ижтимоий ривожланиш институти «Jibek Joly» телеканалида жамоавий телевизион дебатда сўров ўтказди. Жонли эфир давомида томошабинларга "Қайси партия жамоасининг нутқи энг машҳур бўлди?" деган савол берилди. Томошабинлар экраннинг пастки қисмидаги QR код ёрдамида овоз беришди ва тахминан 2 соат ичида 165 153 киши ўз танловини амалга оширди.
Онлайн овоз бериш натижалари:
«Әділет» партияси – 60,6%;
«Ауыл» партияси – 15,1%;
Respublica партияси – 10,2%;
УСДП – 3,9%;
“Ақ Жол” партияси – 3,5%;
Қозоғистон Халқ партияси – 3,3%;
“Байтақ” партияси – 2,7%;
“Мен уларнинг ҳеч бирини қўллаб-қувватламайман” – 0,7%.
Шуни таъкидлаш керакки, ушбу сўровнома сайловда иштирок этадиган партиянинг рейтингини аниқлаш учун мўлжалланмаган. Бу шунчаки теледебатда иштирок этаётган партия вакилининг аудитория томонидан жавоби ва фаоллигини мустақил баҳолашдир.
Шундай қилиб, сиёсий партиялар вакиллари учинчи йирик платформада мунозарага киришмоқда. Илгари сиёсий мулоқот иккита республика телеканалида ташкил этилган эди.
Эслатиб ўтамиз, шу йилнинг 1 июлида Давлат раҳбари "Қозоғистон Республикаси Қурултойига сайловни тайинлаш тўғрисида"ги Фармонни имзолади. Сайлов 23 август куни бўлиб ўтади.
