СИ ва китоблар: ўқувчиларни ўқишга ундашнинг янги усуллари
ASTANA. Kazinform – Ёзги таътил - ўқувчилар учун нафақат дам олиш, балки ўз-ўзини ўқитиш учун ҳам имкониятлар очадиган даврдир. Шу муносабат билан, Қозоғистонда болалар ва ўсмирлар орасида ўқиш маданиятини ривожлантиришга қаратилган ташаббуслар тизимли равишда давом этмоқда. Бу йил ўқувчилар учун қандай лойиҳалар, таклифлар ва рақамли воситалар мавжудлиги ҳақида Kazinform агентлиги мухбирининг материалида ўқишингиз мумкин.
Ёзги китобхонлар клублари ва китоб марафонлари
ҚР Таълим-маориф вазирлиги маълумотларига кўра, ёзги таътил даврида ўқувчиларни мустақил ўқишга жалб этишга алоҳида эътибор қаратилмоқда.
Мактаблар, кутубхоналар ва мактаб оромгоҳларида ёзги ўқиш клублари, китоб кўргазмалари, ифодали ўқиш мусобақалари, тематик ўқишлар ва ижодий учрашувларни ташкил этиш режалаштирилган. Тадбирлар ўқувчиларнинг ёши ва қизиқишларига қараб ўтказилади.
Шунингдек, ёз давомида республика миқёсидаги акциялар, китобхонлик марафонлари, онлайн-челленжлар, эссе ва ижодий ишлар танловлари ўтказилади. Ҳудудларда китоб мутолаасига бағишланган муайян мавзудаги мақолалар ва видеороликлар ҳам мунтазам эълон қилиб борилади.
Ўқувчиларга қандай китоблар тавсия этилади
Ёзги ўқиш учун Республика илмий-педагогик кутубхонаси "Ёзги китобхонлар дунёси" деб номланган қўлланма ишлаб чиқди. Унда таътил пайтида қозоқ ва рус тилларида ўқиш учун тавсия этилган адабиётлар рўйхати мавжуд.
Китоблар ёшга қараб тақсимланган. 1-4 синф ўқувчиларига эртаклар, дўстлик, оила ва табиат ҳақидаги ҳикоялар таклиф этилади. 5-9 синф ўқувчиларига маҳаллий ва жаҳон адабиёти, саргузашт ва тарихий наср асарлари, шунингдек, илмий ва оммабоп характердаги китоблар тақдим этилади. Юқори синф ўқувчиларига қозоқ ва жаҳон классикалари, замонавий адабиёт, журналистика, таржимаи ҳоллар, шунингдек, ўзини ривожлантириш, етакчилик ва профессионал йўналишга оид китоблар таклиф этилади.
Шу билан бирга, талабаларга ўз қизиқишларига кўра китобни эркин танлаш имконияти берилади.
Вазир қандай китобларни тавсия этади
Аввалроқ ҚР Фан ва олий таълим вазири Саясат Нурбек ўқувчилар ва ёшларга Илияс Есенберлиннинг "Олтин Ўрда" трилогиясини ўқишни маслаҳат берган эди.
Вазирнинг сўзларига кўра, бугунги кунда Олтин Ўрда тарихига қизиқиш ҳам Қозоғистонда, ҳам хорижда ортиб бормоқда.
Вазир бадиий адабиётдан ташқари, Генри Киссинжер, Эрик Шмидт және Крейг Манди ҳаммуаллифлигида ёзилган "Генези: сунъий интеллект, умид ва инсоният руҳи" китобини ҳам ўқишни тавсия қилди.
«Бу сунъий интеллектни нафақат технология сифатида, балки геосиёсий, иқтисодий, ижтимоий, маданий ва мафкуравий омил сифатида ҳам чуқур ўрганадиган жуда маълумотли асар», - деди у.
Сунъий интеллект томонидан бошқариладиган ўрганиш
Ўқиш маданиятини ривожлантиришдаги муҳим воситалардан бири бу - "Ўқувчи" ахборот тизимидир. Ушбу платформа oqyrman.kitaphana.edu.kz сайтида мавжуд. У ерда ўқувчилар электрон китобларни ўқишлари, шарҳлар қолдиришлари, иншолар нашр этишлари ва ўқиш фаоллигини кузатишлари мумкин.
ҚР Таълим-маориф вазирлиги маълумотларига кўра, иншоларни баҳолаш ва ўқувчилар рейтингини шакллантириш сунъий интеллект технологияларидан фойдаланган ҳолда амалга оширилади. Тизим фойдаланувчи ёзувлари ва фаоллигини таҳлил қилади.
Шунингдек, ўқувчилар Digital Library рақамли кутубхона орқали электрон китоблар, дарсликлар ва бадиий адабиётлардан фойдаланишлари мумкин.
Ижтимоий тармоқлардаги шарҳлар ва оилавий ўқиш
Ёзги кампания доирасида ўқувчилар ўқиган китоблари ҳақида ижтимоий тармоқларда #ЖазғыОқырман және #ЛетнийЧитатель2026 хэштеглари билан пост қўйишга таклиф қилинади.
Шунингдек, гайдбукта ўқувчи кундалигини юритиш, оилавий ўқиш анъанасини шакллантириш, китоб муҳокамалари, адабий викториналар ва ижодий лойиҳаларни ташкил қилиш тавсия этилади.
