Қозоғистонлик болаларнинг ярми 5-8 ёшда биринчи марта интертетга 5-8 ёшда киради
ASTANА. Кazinform – Асосий рақамли кўникмалар болалик даврида шаклланади. Шунинг учун бу босқичда болалар рақамли таҳдидларга кўпроқ мойил бўладилар. Яқинда муаммони ҳал қилишга ёрдам берадиган қозоғистонлик илова тақдим этилди.
Kid Security иловаси асосчиси Асат Ашамановнинг сўзларига кўра, дастур боланинг нотаниш одамлар билан гаплашаётганини ёки гаплашмаётганини, шунингдек, суҳбатнинг умумий мазмунини кузатиш имконини беради. Шу билан бирга, у боланинг шахсий маконини бузмайди.
– Фақат кирувчи хабарлар кўрсатилади, фотосуратлар, видеолар, овозли хабарлар ва тўлиқ ёзишмалар мавжуд эмас. Маълумотлар хавфсиз тарзда қайта ишланади ва ота-оналарнинг шахсий кабинетида тақдим этилади. Шундай қилиб, илова ота-оналарнинг хавотирини камайтиришга ёрдам беради. Илованинг Марказий Осиёда ўхшаши йўқ, – деди Асат Ашаманов.
Kaspersky Lab томонидан ўтказилган тадқиқотга кўра, болалар ва ўсмирлар интернет келтириб чиқарадиган хавфларни тўлиқ тушунишмайди. Психологлар ҳам бу маълумотларни тасдиқлашади.
Масалан, ўсмирларнинг 73 фоизи смартфонсиз ҳаётларини тасаввур қила олмайди, 8-16 ёшдаги болаларнинг 44 фоизи эса доимий равишда интернетда бўлиб, кўп вақтини ижтимоий тармоқларда ўтказади. Шунингдек, ҳар учинчи ўсмир онлайн платформаларда рўйхатдан ўтишда ёшини ошириб кўрсатиши аниқланди.
– UNICEF тадқиқотига кўра, қозоғистонлик болаларнинг деярли ярми биринчи марта 5-8 ёшида интернетга киради ва тахминан 21 фоизи кибербуллингга дуч келади. Бу рақамли маконда болалар хавфсизлигини таъминлаш зарурлигини яққол кўрсатади, — дейди Qazaq Expert Club қошидаги психология бўйича мутахассиси Жадира Сабирова.
Мутахассиснинг сўзларига кўра, болалар билан ишончли муносабатларни ўрнатиш жуда муҳимдир.
– Ҳозирги вақтда психологик амалиёт "қатъий назорат" моделидан онгли қўллаб-қувватлаш моделига ўтмоқда. Бу тенденция ҳам Қозоғистонда, ҳам халқаро миқёсда кузатилмоқда. Яъни, ота-оналар нафақат кузатиб борадилар, балки бола билан мулоқот ўрнатадилар, хавфларни биргаликда муҳокама қиладилар, қоидалар бўйича келишиб оладилар ва аста-секин болага масъулиятни ўтказишни ўргатадилар, — дейди у.
Эслатиб ўтамиз, 13 ёшгача бўлган болалар учун WhatsApp аккаунтлари энди ота-оналар назорати остида бўлади.
