Қозоғистонда кимлар миллион тенгедан кўпроқ маош олади
ASTANА. Кazinform — Қозоғистонликлар қайси соҳаларда энг юқори маош олади, қайси касбларда энг кам маош олади ва ҳудудлар ўртасидаги даромадлар фарқи қандай? Кazinform мухбири Миллий статистика бюроси маълумотларини таҳлил қилиб, мамлакатдаги иш ҳақи даражасига қандай омиллар таъсир қилишини аниқлади.
Нашр қилинган маълумотларга кўра, Қозоғистонда ўртача соатлик иш ҳақи 2508 тенгени ташкил этади. Эркаклар соатига ўртача 2859 тенге, аёллар эса 2180 тенге маош олади, бу ўрганилган маълумотларга кўра, аёлларнинг соатлик иш ҳақи эркакларникидан тахминан 24 фоизга паст эканлигини англатади.
Ходимларнинг ёши ҳам уларнинг иш ҳақи миқдорига таъсир қилади. Энг юқори ўртача соатлик иш ҳақи 35–44 ёшдаги қозоғистонликларга тегишли — 2773 тенге. 45–54 ёш гуруҳида эса бу кўрсаткич бироз пастроқ бўлиб, 2658 тенгени ташкил этади. 25–34 ёшдаги ходимлар соатига ўртача 2396 тенге ишлаб топишади. 16–24 ёшдаги ёшлар учун соатлик иш ҳақи 1757 тенгени ташкил қилади. 65 ёшдан ошган ишчилар учун бу кўрсаткич 1947 тенгени ташкил қилади.
Бироқ, иш ҳақидаги фарқ нафақат ёш ва жинсга боғлиқ. Ҳудудлар ўртасида ҳам сезиларли тафовут мавжуд. Масалан, энг юқори ўртача соатлик иш ҳақи Алмати шаҳрида қайд этилган — 3471 тенге. Иккинчи ўринда Астана шаҳри — 3286 тенге. Энг юқори иш ҳақи бўлган ҳудудлар орасида Манғистау вилояти (3188 тенге), Улитау вилояти (3186 тенге) ва Атирау вилояти (3134 тенге) бор.
Бир қатор ҳудудларда соатлик иш ҳақи анча паст. Масалан, Туркистон вилоятида бу кўрсаткич — 1771 тенге, Шимолий Қозоғистон вилоятида — 1823 тенге, Жетису вилоятида — 1847 тенге. Таққослаш учун, Алмати ва Туркистон вилоятларида соатлик иш ҳақи фарқи деярли икки баравар юқори.
Миллий статистика бюроси алоҳида мутахассисликлар бўйича ҳам маълумотларни тақдим этди. Улар орасида ташкилот раҳбарлари ўртача ойлик номинал иш ҳақи бўйича етакчилик қилмоқда. Уларнинг даромади 1 101 149 тенгени ташкил этади. Цех бошлиқлари ўртача — 938 340 тенге, ихтисослашган бўлим бошлиқлари эса 715 233 тенге олади.
Муҳандислик мутахассисликлари орасида меҳнатни муҳофаза қилиш муҳандисларининг иш ҳақи — 645 015 тенге, технологик муҳандисларнинг иш ҳақи — 616 991 тенге ва энергетикларнинг маоши 615 093 тенгени ташкил этади.
Ижтимоий соҳа мутахассисларининг иш ҳақи пастроқ. Шифокорлар ўртача — 491 385 тенге, университет ўқитувчилари — 467 729 тенге ва мактаб ўқитувчилари 415 042 тенге олади. Ҳамшираларнинг ўртача иш ҳақи — 264 636 тенге, тарбиячилар эса 271 309 тенге олади.
Бошқа талабга эга касбларда фарқ бор. Адвокатларнинг ўртача ойлик иш ҳақи — 541 967 тенге, иқтисодчиларнинг ўртача иш ҳақи — 511 843 тенге ва сотувчиларнинг ўртача иш ҳақи — 474 611 тенге. Овқатланиш соҳасида ошпазлар ўртача — 192 626 тенге, официантларнинг ўртача иш ҳақии — 223 510 тенге. Ярим кунлик ишчиларнинг иш ҳақи — 217 448 тенге.
Иқтисодий соҳалар бўйича таққослашда ҳам шунга ўхшаш манзара кузатилмоқда. Молия ва суғурта соҳаси ўртача ойлик маош бўйича етакчилик қилади — 1 021 234 тенге. Иккинчи ўринда ахборот ва коммуникация соҳаси турибди, бу ерда ходимлар ўртача 846 260 тенге олади. Транспорт ва омборхона соҳасида бу кўрсаткич — 559 627 тенге, турар жой ва овқатланиш хизматларида эса — 519 215 тенге.
Улгуржи ва чакана савдо соҳасида ўртача ойлик иш ҳақи — 473 705 тенге, кўчмас мулк соҳасида — 438 188 тенге. Давлат бошқаруви соҳасида ходимлар ўртача — 335 276 тенге, соғлиқни сақлаш ва ижтимоий хизматлар соҳасида — 355 102 тенге, таълим соҳасида — 327 723 тенге, санъат, кўнгилочар ва дам олиш соҳасида 315 248 тенге олади.
Эслатиб ўтамиз, энг кам иш ҳақи 110 минг тенгегача оширилади.
