Қозоғистонда қайта ишланган қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари экспорти 3 миллиард доллардан ошди
ASTANA. Kazinform — Қозоғистонда 2026 йилнинг дастлабки саккиз ойида қайта ишланган агросаноат маҳсулотлари экспорти 3,04 миллиард АҚШ долларига етди. Бу ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 35,1 фоизга юқори, деб хабар беради Қишлоқ хўжалиги вазирлиги.
Вазирлик маълумотларига кўра, мамлакат умумий аграр экспортида қайта ишланган маҳсулотлар улуши 54,1 фоизни ташкил этган. Шу тариқа, қишлоқ хўжалиги соҳасидан тушадиган экспорт даромадининг ярмидан кўпи қайта ишланган маҳсулотлар ҳиссасига тўғри келади.
Экспорт ўсишига донни қайта ишлаш соҳаси салмоқли ҳисса қўшган. 2025/2026 маркетинг йилида дон ва ун экспорти дон эквивалентида рекорд даражадаги 16 миллион тоннага етди.
Жорий йил январь-август ойларида хорижга қарийб 400 миллион долларлик 1,38 миллион тонна буғдой ва буғдой-жавдар уни экспорт қилинди. Ўтган йилнинг шу даврига нисбатан етказиб бериш ҳажми 23 фоизга, экспорт тушуми эса 36 фоизга ошди.
«Натижада аграр экспортнинг умумий қийматида қайта ишланган маҳсулотлар улуши 54,1 фоизга етди. Шу тариқа, аграр сектор экспорт тушумининг ярмидан кўпи қайта ишланган маҳсулотлар ҳисобига шаклланмоқда», — дея хабар берди вазирлик.
Ёғ ва мой саноатида ҳам ўсиш қайд этилди. Кунгабоқар, махсар ва пахта мойлари экспорти 49 фоизга ошиб, 673 миллион долларга етди. Рапс ва хантал мойлари экспорти эса 2,3 баробарга кўпайиб, 90 миллион долларни ташкил қилди.
Чорва озуқаси учун мўлжалланган ун экспорти 61 фоизга ошиб, 578 миллион долларга етди. Хорижга етказиб берилган маҳсулот ҳажми 2,5 миллион тоннани ташкил этди.
Қорамол гўшти экспорти ҳам сезиларли даражада ошди. Унинг қиймати 78 фоизга кўпайиб, 164 миллион долларга етди, натурал ҳажми эса 26 минг тоннадан 29 минг тоннагача ошди.
Шунингдек, кунжара ва шрот экспорти 42 фоизга ўсиб, 113 миллион долларни ташкил этди.
Қишлоқ хўжалиги вазирлиги қайта ишлаш корхоналарини қўллаб-қувватлаш мақсадида имтиёзли кредитлар ажратиш, инвестиция субсидиялари ва солиқ имтиёзлари назарда тутилганини маълум қилди. 2024-2026 йилларда корхоналарнинг айланма маблағларини тўлдириш учун қарийб 230 миллиард тенге йўналтирилган.
Ҳозирда Қозоғистонда йилига 510 минг тонна хомашёни қайта ишлаш қувватига эга учта ихтисослашган корхона фаолият юритади. Сўнгги беш йилда крахмал маҳсулотлари ишлаб чиқариш ҳажми 2,1 баробарга ошган.
Бундан ташқари, умумий қиймати қарийб 4 миллиард доллар бўлган олтита йирик инвестиция лойиҳаси ишлаб чиқилган. Улар амалга оширилса, ҳар йили қўшимча 5,8 миллион тонна хомашёни чуқур қайта ишлаш имконияти яратилади.
Жорий йилда Туркистон вилоятида йилига 150 минг тонна маккажўхори қайта ишлаш қувватига эга «Қазкрахмал» заводи фойдаланишга топширилди. Жамбил вилоятида эса Fufeng Group ишлаб чиқариш мажмуаси қурилишининг биринчи босқичи якунланди.
Шунингдек, Qostanai Grain Industry ва Tiryaki Agro лойиҳалари амалга оширилмоқда. Ақмола вилоятида яна иккита ишлаб чиқариш корхонасини очиш режалаштирилган.
Янги корхоналарни хомашё билан таъминлаш мақсадида мамлакатда маккажўхори экиладиган майдонлар 60 фоизга кенгайтирилиб, 106 минг гектарга етказилди.
