Қизилўрдада Мустафо Чўқай таълим олган билим юрти биноси бор

QYZYLORDA. Кazinform - Қизилўрдада 1878 йилда қурилган пишган ғиштдан қурилган бино ҳамон халққа хизмат қилмоқда. 1899-1902 йилларда таниқли қозоқ арбоби Мустафо Чўқай ушбу бинода жойлашган Перовск билим юртида(училишче) таҳсил олган.

Ушбу бино муҳандис генерал Бруно лойиҳаси бўйича қурилган. Бу жой 1878 йилда аскар болалари учун мактаб сифатида қурилган. Черков яқинидаги казармаларда офицерлар ва аскарлар оилалари яшар эди. Шунинг учун таълим муассасаси яқин жойда, яъни черков қаршисида жойлашган. Кейинги йилларда бу ерда қизлар учун черков мактаби, таржимонлар тайёрлаш мактаби бўлган.

Кейинчалик бу ерда Перовск рус-қозоқ училишчеси жойлашган бўлиб, Қизилўрда пойтахт бўлган 1925-1929 йилларда республикадаги биринчи босмахона ҳам шу бинода жойлашган эди. Яъни, «Еңбекші Қазақ» («Егемен Қазақстан») ва «Советская степь» («Казахстанская правда») газеталари бу ерда жойлашди. Кейинги йилларда бу бино пойабзал фабрикасига берилди.

Тўқсонинчи йилларда эса хусусийлаштириш даврида хусусий мулкчилик шаклига ўтиб, савдо дўконига айлантирилди. Ҳозирда мазкур бино маҳаллий аҳамиятга эга бўлган тарихий-маданий ёдгорлик ҳисобланиб, давлат муҳофазасида. Бундан ташқари, бино деворига 2017 йилда “Мустафо Чўқай 1899-1902 йилларда мазкур Перовск училишчеси биносида ўқиган” деган ёзувли лавҳа ўрнатилди.

Бино Қизилўрда шаҳрининг энг эски меъморчилиги намунасидир. Пойдевори бетондир. Уйнинг томи шиферланган. Бинонинг фасади безаклар билан безатилган. Олд фасадининг марказий қисмида «1878 г» ёзуви мавжуд. Пишган ғиштдан қурилган бир қаватли бино режасига кўра, "Г" шаклидадир. По бетон ва плиталардан ясалган.