Биз суперижтимоий давлатмиз – депутат ижтимоий қўллаб-қувватлаш чоралари ҳақида

Депутатнинг сўзларига кўра, мамлакатда туғруқ пайтида тўловлардан тортиб, кўп болали оилалар учун нафақаларгача бўлган кўп даражали қўллаб-қувватлаш тизими яратилган. Бироқ, Смолякованинг сўзларига кўра, ёрдам ҳар доим ҳам тез ва аниқ кўрсатилмайди, айниқса, махсус эҳтиёжли болаларни тарбиялаётган оилалар учун.

— Мен бу масалани бир неча бор йиғилишларда кўтарганман ва энди биз ечимга кела бошлаяпмиз. Бу "Бола йўналиши" деб номланган ягона рақамли модуль. У соғлиқни сақлаш, таълим, меҳнат ва ижтимоий ҳимоя вазирликларининг маълумотлар базаларини бирлаштиради ва махсус эҳтиёжли болаларни туғилгандан 18 ёшгача қўллаб-қувватлайди. Модуль боланинг бир муассасадан иккинчисига ўтишда "ортда қолмаслигини" таъминлайди ва оилалар индивидуал кўрсатмалар, рақамли реабилитация кундалиги ва мутахассислар билан онлайн маслаҳатлашувлардан фойдаланиш имкониятига эга бўладилар. Бу, айниқса, чекка қишлоқлардаги оилалар учун жуда муҳимдир, — деб тушунтирди Екатерина Смолякова.

Бундан ташқари, депутат ҳар бир қўллаб-қувватлаш чораси учун бюджетдан катта миқдорда маблағ ажратилишини ва қатъий давлат мажбуриятларини ўз ичига олишини таъкидлади.

— Бола уч ёшга тўлгунга қадар иш ўрнини сақлаган ҳолда таътил, бепул дори-дармон, туғилгандан бошлаб тўловлар, "Миллий жамғарма — болаларга" дастури — кўплаб кўрсаткичлар бўйича биз ҳатто дунёдаги энг йирик иқтисодиётлардан ҳам олдиндамиз. Бу биз учун таниш ҳолат, аммо дунёнинг кўплаб мамлакатларида бундай имконият йўқ, — деди у.

Депутат энг муҳими, чоралар оилаларга келажакка ишонч бағишлашини таъкидлади.

— Биз таклиф қилган моделнинг кучли томони шундаки, у бир вақтнинг ўзида бир нечта ҳаётий вазиятларни, масалан, ҳомиладорлик ва туғиш, бола туғилиши, бир ярим ёшгача болани парвариш қилиш, кўп болали бўлиш ва ногирон болани тарбиялашни қамраб олади. Биринчи, иккинчи ва учинчи болага 164 350 тенге, ҳар бир тўртинчи ва ундан кейинги болага эса 272 475 тенге берилади. Бу минтақадаги энг юқори тўловлардан бири. Халқаро амалиёт билан солиштирганда, бизда яхши база мавжуд, аммо баъзида мослашувчанлик йўқ. Ҳар бир оила ҳар хил, шунинг учун қўллаб-қувватлаш чораларини ишлаб чиқишда буни ҳисобга олиш керак, — деб таъкидлади Смолякова.

Депутат "Миллий жамғарма — болаларга" дастурини сўнгги йиллардаги энг узоқни кўра биладиган ташаббуслардан бири деб билади.

— Агар бола мамлакатнинг миллий бойлигида ўз улуши борлигини билиб улғайса, унинг мамлакатга ва унинг келажагига муносабати ўзгаради. Бу келажак авлодлар учун инвестициядир. Ҳар йили 6,8 миллиондан ортиқ бола тўловларни олади ва дастур бошланганидан бери уч йил ичида умумий ўтказмалар 2,5 миллиард доллардан ошди. Қозоғистон постсовет ҳудудида келажак авлодларга тўғридан-тўғри тўловларни амалга оширган биринчи мамлакат бўлди, — деб таъкидлади у.

Смолякованинг сўзларига кўра, молиявий таъсирдан ташқари, дастур таълимга ҳам ижобий таъсир кўрсатади.

— Мен дастурнинг таълимий қийматини ҳам кўраман: болалар миллий бойлик уларга тегишли эканлигини тушунишади ва уни қадрлашни ўрганадилар. Бу узоқ муддатли ва тўғри ташаббус, — деди у.

Бундан ташқари, депутат мактабда бепул иссиқ овқат устида ишлаётганини айтди. Мажилиснинг VIII чақириғи давомида у парламент сўровларини юборди ва мактаб овқатини таъминлайдиган тадбиркорлар билан учрашувлар ўтказди.

— Шуни тушуниш муҳим: Қозоғистонда 1-4-синф ўқувчиларининг барчаси оилавий даромадидан қатъи назар, бепул иссиқ овқат билан таъминланади. Кўпгина Ғарб мамлакатларида бундай овқатлар фақат қашшоқликни тасдиқловчи ҳужжат билан таъминланади, бу кўпинча тенгсизлик ва безориликка олиб келади. Биз бу муаммога ижобий ечим топдик — барча болалар тенг. Президент бу ҳатто ривожланган социализм даврида ҳам бўлмаганлигини ва биз янада кўпроқ ишлашимиз кераклигини таъкидлади. Мен буни ўз ишимда ҳис қиляпман — муаммо мураккаб, аммо ҳал қилиниши мумкин, асосийси унга янгича нуқтаи назар билан ёндашишдир, — деди Смолякова.

Депутат шунингдек, мамлакатда амал қилаётган ижтимоий қўллаб-қувватлаш чораларини баҳолаш ва кенгайтириш, шунингдек, уларни жамиятнинг ўзгарувчан эҳтиёжларига мослаштириш муҳимлигини таъкидлади.

— Қўллаб-қувватлаш бир марталик ташаббус эмас; бу доимий жараён. Биз суперижтимоий давлатмиз ва ҳақиқатга айланган бу ютуқларни баҳолаш ва кўпайтириш керак, — деб хулоса қилди депутат.