Бельгияликлар Қироли Қозоғистоннинг литий ва никелни қайта ишлаш технологияларига қизиқиш билдирди

Тадбир Давлат раҳбари Қасим-Жомарт Тоқаев ва Бельгияликлар Қироли Филипп ўртасидаги музокаралар давомида эришилган келишувларни амалга ошириш доирасида ташкил этилди. Унда бизнес, фан ва таълим соҳалари вакиллари, шунингдек, манфаатдор давлат органлари ва ташкилотлари раҳбарлари иштирок этди.

— Муҳим минераллар замонавий иқтисодиётнинг асосини ташкил этади. Улар технология, саноат ва хавфсизлик соҳалари учун мустаҳкам таянч ҳисобланади. Бельгияда университет илми ва саноат ўртасидаги тўлиқ ишончга асосланган самарали ҳамкорлик модели муваффақиятли амалга оширилмоқда. Биз ушбу тажрибани Қозоғистон билан баҳам кўришга ва ўзаро ишонч руҳида қўшма ишларни ривожлантиришга тайёрмиз. Қозоғистоннинг бой минерал ресурслари ва активларини келажак саноатига айлантириш бўйича стратегик қарашлари бизни ҳайратда қолдирди, — деди Бельгияликлар Қироли Филипп.

Давра суҳбати давомида Қозоғистоннинг Европа Иттифоқи ва Бельгия Қироллиги билан ҳамкорлигининг стратегик табиати таъкидланди. Давлат раҳбари Қасим-Жомарт Тоқаевнинг топшириқларига мувофиқ, мамлакатда капитални жалб қилиш учун энг қулай шароитларни яратишга қаратилган янги инвестиция даври шаклланмоқда. Қозоғистон хомашё экспортидан уларни чуқур қайта ишлаш ва юқори технологияли маҳсулотлар ишлаб чиқаришга ўтиш орқали саноат салоҳиятини изчил мустаҳкамламоқда.

Тадбир иштирокчилари муҳим минераллар соҳасидаги ҳамкорликни кенгайтириш истиқболларини муҳокама қилишди. Қўшма саноат ва инновация лойиҳаларини амалга ошириш, қайта ишлаш саноатини ривожлантириш ва барқарор қиймат занжирларини шакллантиришга эътибор қаратилди. Илғор хорижий технологияларни жалб қилиш, илмий ва тадқиқот алоқаларини мустаҳкамлаш, гидрометаллургияни ривожлантириш, саноат чиқиндиларини қайта ишлаш ва ноёб ва рангли металларни анъанавий ишлаб чиқариш ва қайта ишлаш билан бирга айланма иқтисодиёт тамойилларини жорий этишга алоҳида эътибор қаратилди.

Бундан ташқари, тартибга солиш муҳити орқали ишончли логистика йўналишларини таъминлаш, ер қаъридан фойдаланиш жараёнларини рақамлаштириш ва Транскаспий халқаро транспорт йўналишини ривожлантириш масалалари кўриб чиқилди. Транспорт ва логистика, энергетика, саноат, қишлоқ хўжалиги, биотехнология, рақамлаштириш ва сунъий интеллект, космик технологиялар соҳаларидаги ўзаро ҳамкорликнинг муҳимлиги таъкидланди.

Учрашув якунида Қозоғистон Ҳукумати Давлат раҳбари Қасим-Жомарт Тоқаевнинг Қирол Филипп билан музокаралари давомида эришган келишувларини амалга оширишни алоҳида назоратга олди. Ўзаро манфаатли инвестиция, саноат ва илмий-технологик лойиҳаларни ривожлантиришга алоҳида эътибор қаратилади.

Бельгияликлар Қироли Филипп ва Қиролича Матильдага Фан ва олий таълим вазири Саясат Нурбек ва NU президенти, профессор Вақар Аҳмад томонидан Қозоғистоннинг илмий ишланмалари тақдим этилди.

Асосий йўналишлардан бири Янги материаллар ва энергия технологиялари институтини (INMET) ривожлантириш эди. Олимлар аккумлятор ишлаб чиқаришда ишлатиладиган материалларни олиш учун маҳаллий литий ва никель захираларидан фойдаланиш имконини берувчи технологияларни жорий этишди. Тадқиқотнинг алоҳида йўналиши ноёб ер элементларини ишлаб чиқиш ва уларга асосланган юқори технологияли саноат учун маҳсулотлар ишлаб чиқариш билан боғлиқ. Ушбу лойиҳаларнинг амалий аҳамияти минерал хомашё экспортидан чуқур қайта ишланган маҳсулотлар ишлаб чиқаришга ўтиш ва маҳаллий саноатнинг янги йўналишларини шакллантириш имкониятидадир. Технологияларни янада ривожлантириш истиқболлари, жумладан, Европа тадқиқот марказлари ва саноат компаниялари билан ҳамкорлик орқали кўриб чиқилмоқда.

Компьютер фанлари ва сунъий интеллект мактаби (SCAI) ва Интеллектуал тизимлар ва сунъий интеллект институти (ISSAI) томонидан рақамли технологиялар соҳасида олиб борилган тадқиқотлар натижалари тақдим этилди. Ишланмалар орасида маҳаллий KAZ-LLM тил модели, машина таржима тизимлари ва робототехника ечимлари мавжуд. Ушбу лойиҳалар маҳаллий сунъий интеллект маҳсулотларини ишлаб чиқиш, миллий тилларда ахборотни қайта ишлаш имкониятларини кенгайтириш ва мураккаб жараёнларни автоматлаштириш учун илмий ва технологик асос яратади.

Тадбир иштирокчилари муҳим минераллар соҳасидаги ҳамкорликни кенгайтириш истиқболларини муҳокама қилишди. Қўшма саноат ва инновация лойиҳаларини амалга ошириш, қайта ишлаш саноатини ривожлантириш ва барқарор қиймат занжирларини шакллантиришга эътибор қаратилди. Илғор хорижий технологияларни жалб қилиш, илмий ва тадқиқот алоқаларини мустаҳкамлаш, гидрометаллургияни ривожлантириш, саноат чиқиндиларини қайта ишлаш ва ноёб ва рангли металларни анъанавий ишлаб чиқариш ва қайта ишлаш билан бирга айланма иқтисодиёт тамойилларини жорий этишга алоҳида эътибор қаратилди.

Бундан ташқари, тартибга солиш муҳити орқали ишончли логистика йўналишларини таъминлаш, ер қаъридан фойдаланиш жараёнларини рақамлаштириш ва Транскаспий халқаро транспорт йўналишини ривожлантириш масалалари кўриб чиқилди. Транспорт ва логистика, энергетика, саноат, қишлоқ хўжалиги, биотехнология, рақамлаштириш ва сунъий интеллект, космик технологиялар соҳаларидаги ўзаро ҳамкорликнинг муҳимлиги таъкидланди.

Учрашув якунида Қозоғистон Ҳукумати Давлат раҳбари Қасим-Жомарт Тоқаевнинг Қирол Филипп билан музокаралари давомида эришган келишувларини амалга оширишни алоҳида назоратга олди. Ўзаро манфаатли инвестиция, саноат ва илмий-технологик лойиҳаларни ривожлантиришга алоҳида эътибор қаратилади.

Бельгияликлар Қироли Филипп ва Қиролича Матильдага Фан ва олий таълим вазири Саясат Нурбек ва NU президенти, профессор Вақар Аҳмад томонидан Қозоғистондаги тадқиқотлар ва ишланмалар тақдим этилди.

Сунъий интеллектнинг кончилик ва металлургия саноатига интеграциялашуви алоҳида қизиқиш уйғотади. Ушбу соҳани ривожлантириш белгиялик шериклар билан биргаликда амалий тадқиқотлар ўтказиш имконини беради ва кейинчалик саноатга технологик ечимларни жорий этиш истиқболларини очади.

Ташриф якунида Бельгияликлар Қироли Филипп ва Қиролича Матильда Фахрий меҳмонлар китобига эсдалик учун ёзув қолдирдилар, самимий қабул учун миннатдорчилик билдирдилар ва икки мамлакат ўртасидаги ҳамкорликнинг муваффақиятли ривожланишига ишонч билдирдилар.

Эслатиб ўтамиз, Қозоғистон Президенти Бельгияликлар Қироли ва Қироличаси билан Миллий музейга ташриф буюрди.