Қозоғистонда ишбилармонлик учрашувлари, корпоратив сафарлар, конференциялар ва кўргазмаларни ўз ичига олган MICE-туризм жадал ривожланмоқда. Ranking.kz экспертларининг маълумотларига кўра, ушбу соҳа асосан икки йўналишда тараққий этмоқда. Биринчиси — йирик шаҳарларда халқаро тадбирларни ўтказиш, иккинчиси эса курорт ҳудудларида ишбилармонлик учрашувлари ва турли йиғилишларни ташкил этиш.
Биринчи йўналиш мамлакат иқтисодиётига катта фойда келтиради. Туризм ва спорт вазирлиги маълумотларига кўра, ўтган йили Қозоғистонда 13 та йирик халқаро ишбилармонлик тадбири ўтказилиб, мамлакатга тахминан 18 миллион доллар даромад келтирган. Бу 2024 йилга нисбатан 20 фоизга кўп.
Мамлакатда ишбилармонлик туризмининг асосий марказларидан бири — Алмати. Ўтган йили шаҳарда ташкил этилган халқаро тадбирлар натижасида маҳаллий бюджетга тахминан 3 миллион доллар маблағ келиб тушган.
Иккинчи йўналиш доирасида ишбилармонлик учрашувлари нафақат шаҳарларда, балки сайёҳлар тез-тез ташриф буюрадиган дам олиш масканларида ҳам ўтказилади. Улар қаторига шаҳар ташқарисидаги конференциялар, халқаро ва республика миқёсидаги кўргазмалар, соҳавий форумлар, семинарлар ҳамда корпоратив тадбирлар киради.
Миллий статистика бюроси маълумотларига кўра, сўнгги йилларда курорт ҳудудларида ишбилармонлик туризми сезиларли даражада фаоллашган. 2024-2025 йилларда ушбу ҳудудлардаги меҳмонхоналар ва дам олиш масканлари ишбилармонлик ёки касбий мақсадларда келган 1,1 миллиондан ортиқ кишига хизмат кўрсатган. Бу сўнгги йиллардаги энг юқори кўрсаткич ҳисобланади.
Шундай қилиб, курорт ҳудудларидаги меҳмонхоналар ва дам олиш масканларида тўхтаган ҳар тўрт кишидан бири хизмат сафари билан келган.
2026 йил январь–июнь ойларида бундай сайёҳлар сони 510,8 минг нафарга етди. Уларнинг 64 фоизини Қозоғистон фуқаролари, қолган 36 фоизини эса хорижликлар ташкил этган.
Ишбилармон туристлар энг кўп ташриф буюрадиган ҳудуд — Алматининг тоғли туристик ҳудуди. Жорий йилнинг биринчи ярим йиллигида курорт ҳудудларига хизмат сафари билан келганларнинг 77,3 фоизи, яъни қарийб 395 минг нафари айнан шу ҳудудни танлаган.
Миллий статистика бюроси маълумотлари Алматининг тоғли туристик ҳудуди нафақат дам олиш маскани, балки иш ва саёҳатни бирлаштириш учун қулай ҳудудга ҳам айланиб бораётганини кўрсатади.
Масалан, 2020-2025 йиллар давомида ушбу ҳудуддаги меҳмонхоналарда ишбилармонлик ва касбий мақсадларда тўхтаганлар сони 2,5 баробарга ошган. Фақат 2025 йилнинг ўзида Алмати тоғ кластеридаги меҳмонхоналар 925,7 минг нафар ишбилармон туристни қабул қилган. Бу 2024 йилдаги кўрсаткичдан 7,1 фоизга юқори.
Талаб ортиб бораётгани сабабли ишбилармонлик тадбирларини ўтказишга мўлжалланган инфратузилма ҳам кенгайиб боряпти. Масалан, Oi-Qaragai тоғ курортида конференциялар, корпоратив учрашувлар ва фестивалларни ташкил этиш учун махсус жойлар очилган.
Улар қаторида 200 кишига мўлжалланган Aqtas Hall конференция зали, 250 нафар меҳмонни қабул қила оладиган Panorama чодири ва 3 мингача киши йиғилиши мумкин бўлган очиқ майдон мавжуд.
Сўнгги икки йилда Aqtas янги тоғ курортини ривожлантиришга тахминан 58 миллиард тенге инвестиция киритилган. Ушбу маблағлар осма йўллар, ресторан, меҳмонхона хоналари ва турли тадбирларни ўтказишга мўлжалланган жойларни қуришга сарфланган.
Миллий статистика бюроси маълумотларига кўра, 2026 йилнинг биринчи ярим йиллигида Қозоғистоннинг курорт ҳудудларидаги меҳмонхоналар ва бошқа дам олиш масканлари кўрсатган хизматларнинг умумий қиймати 91,2 миллиард тенгега етган.
Ranking.kz экспертларининг ҳисоб-китобларига кўра, ушбу маблағнинг тахминан 22,6 миллиард тенгеси ишбилармонлик мақсадида келган туристларга кўрсатилган хизматлар ҳисобига тўғри келган. Бу кўрсаткич туристларнинг умумий сонида ишбилармонлик мақсадида келганлар улуши асосида аниқланган.
Бундан ташқари, ҳисоб-китобларга конференция залларини ижарага бериш, овқатлантириш ва тадбирларни ташкил этишдан тушадиган қўшимча даромад киритилмаган.
Қозоғистонга хизмат сафари билан келаётган хорижликларнинг харажатлари ҳам ортиб бормоқда. Миллий статистика бюроси томонидан ўтказилган тадқиқот натижаларига кўра, 2026 йилнинг дастлабки олти ойида уларнинг умумий харажатлари ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 5,4 фоизга ошган.
Жумладан, хорижлик ишбилармон туристларнинг меҳмонхонага сарфлаган маблағлари 9,7 фоизга, овқатланиш харажатлари эса 7,7 фоизга кўпайган.
Энг юқори ўсиш маданий тадбирларга сарфланган харажатларда кузатилган. Ушбу йўналишдаги харажатлар 24,1 фоизга ошган. Дам олиш ва спорт тадбирларига сарфланган маблағлар 22,2 фоизга, даволаниш ва соғломлаштириш хизматларига кетган харажатлар эса 13 фоизга кўпайган.
Экспертларнинг фикрича, бу маълумотлар Қозоғистонга хизмат сафари билан келаётган хорижликлар ишбилармонлик сафарларини дам олиш, маданий тадбирлар ва соғломлаштириш хизматлари билан тобора кўпроқ уйғунлаштираётганини кўрсатади.
Таъкидлаш жоизки, аввалроқ мамлакатда ички туризм 84,4 фоизга ўсгани ҳақида хабар берилган эди.