Янги рейслар, Neo Nomad: Қозоғистонда туризм соҳаси қандай ўзгармоқда
ASTANА. Кazinform — Бу йил ҳам туризм соҳаси жадал ривожланмоқда. Янги халқаро йўналишлар очилмоқда ва сайёҳлар учун имкониятлар кенгаймоқда. Кazinform туризм бозоридаги асосий ўзгаришларни кўриб чиқди.
Қозоғистонликлар қайси мамлакатларга кўпроқ саёҳат қила бошлади
2026 йил ёзги сайёҳлик мавсумида қозоғистонликларнинг саёҳат танловларида бир қатор ўзгаришлар кузатилмоқда. Бу йил хорижий йўналишлар орасида Вьетнам, Миср, Таиланд, Туркия, Хитой ва Мальдив ороллари талабга эга.
Қозоғистон Республикаси Туризм ва спорт вазирлиги Туризм саноати қўмитасининг маълумотларига кўра, 2025-2026 йилларда Вьетнам ва Мисрга талаб ошди, Хитой эса визасиз режим ва тўғридан-тўғри рейслар туфайли ўз мавқеини мустаҳкамлади. Дунёдаги геосиёсий вазият туфайли баъзи сайёҳлар БААдан Осиё йўналишларига ўтдилар.
Қўмита маълумотларига кўра, турларнинг нархи ва мавжудлигига биринчи навбатда турларнинг нархи ва мавжудлиги таъсир қилади. Улар орасида визасиз режим ва чартер рейсларининг мавжудлиги ҳам муҳим рол ўйнайди. Бундан ташқари, янги авиайўналишларнинг очилиши, Хитой, Осиё ва Европага йўналишларнинг кенгайиши ҳам сайёҳлар танловига таъсир қилади.
Бундан ташқари, валюта курси ва геосиёсий вазият туфайли баъзи Яқин Шарқ йўналишларига талаб камайди. Пляждаги таътиллар ва мавсумий омиллар ҳам қозоғистонликларнинг қайси мамлакатга боришини белгиловчи асосий мезонлардан биридир.
Ҳозирда янги халқаро авиайўналишларни очиш, тўғридан-тўғри рейслар сонини кўпайтириш ва қозоғистонликлар учун чет элга саёҳат қилишни осонлаштириш учун виза режимини соддалаштириш бўйича ишлар олиб борилмоқда. Қўмита ушбу қадамлар машҳур сайёҳлик йўналишларига кириш имкониятини сезиларли даражада оширишини таъкидлади.
– Масалан, Air Astana Шанхай, Гуанчжоу, Ларнака ва Даламан каби янги йўналишларни ишга туширмоқда ва Сеул ва бир қатор халқаро йўналишларга парвозлар частотасини оширмоқда. FlyArystan 2026 йил 3 сентябрдан Урганчга ва 23 сентябрдан Хитойнинг Чунцин шаҳрига янги халқаро рейсларни йўлга қўйишни режалаштирмоқда, — деди Туризм саноати қўмитаси раиси ўринбосари Айдин Қапашев.
Ички туризмда қайси ҳудудлар етакчилик қилмоқда
Хорижий йўналишлардан ташқари, қозоғистонликлар мамлакат ичида ҳам саёҳат қилишга қизиқиш билдиришда давом этмоқда. Миллий статистика бюросининг маълумотларига кўра, 2026 йилнинг биринчи чорагида Алмати шаҳри меҳмонхоналар ва дам олиш масканларига ташриф буюрган сайёҳлар сони бўйича етакчилик қилди. Бу даврда шаҳарга 472 930 сайёҳ ташриф буюрган. Бу умумий сайёҳлар оқимининг 24,1 фоизини ташкил этди.
Кейинги ўринда Астана шаҳри. Пойтахтга 352 243 сайёҳ ташриф буюрган, бу умумий сайёҳлар оқимининг 17,9 фоизини ташкил этади. Етакчи ҳудудлар қаторига Ақмола вилояти (161 169 сайёҳ), Чимкент шаҳри (139 443 сайёҳ) ва Алмати вилояти (112 845 сайёҳ) киради.
Агар фақат қозоғистонлик сайёҳлар сонига эътибор қаратсак, ҳудудларнинг ҳолати ўзгаради. 2026 йилнинг биринчи чорагида Ақмола вилояти ички сайёҳлар сони бўйича етакчилик қилди, 159 442 сайёҳ ташриф буюрди. Кейин Чимкент шаҳри — 133 028, Алмати вилояти — 111 242, Туркистон вилояти — 84 931 ва Шарқий Қозоғистон вилояти 80 010 сайёҳ билан кучли бешликка кирди.
Сўнгги йилларда ички туризмнинг ҳудудий тузилмаси ҳам ўзгариб бормоқда. 2022–2023 йилларда Ақмола, Шарқий Қозоғистон ва Алмати вилоятлари етакчилар қаторида бўлган бўлса, 2024 йилда сайёҳлар сонининг сезиларли даражада ошиши туфайли Манғистау вилояти етакчиликни қўлга киритди.
– Масалан, 2025 йилда Ақмола ва Алмати вилоятлари етакчи мавқеини мустаҳкамлади. 2026 йилнинг биринчи чорагида Туркистон вилояти энг кўп ички сайёҳлар ташриф буюрадиган кучли бешликка кирди. Вазирлик буни ҳудуддаги туристик инфратузилманинг ривожланиши ва тарихий ва маданий туризмга қизиқишнинг ортиши билан боғлайди, — деди Туризм саноати қўмитаси раиси ўринбосари.
Умуман олганда, мамлакатдаги дам олувчилар орасида Алмати, Астана ва Чимкент каби йирик шаҳарлар, шунингдек, Ақмола, Алмати, Туркистон ва Шарқий Қозоғистон вилоятлари асосий туристик йўналишлар сифатида талабга эга. Бундан ташқари, табиий дам олиш масканлари ва курорт йўналишларига қизиқишнинг ортиб бораётгани минтақавий туризмнинг барқарор ўсиб бораётганидан далолат беради.
Қўмита маълумотларига кўра, фуқаролар орасида ички йўналишларнинг машҳурлиги уларнинг яқинлиги, тил тўсиқларининг йўқлиги, чипталар нархларининг арзонлиги ва қисқа муддатли таътилни ташкил қилишнинг қулайлиги билан боғлиқ.
Бундан ташқари, туристик инфратузилма ва хизматларнинг хилма-хиллиги ички саёҳатларга талабни ҳам оширади. Қозоғистон ҳудудларида соғломлаштириш, экотуризм ва пляж таътиллари йўналишлари ривожланмоқда. Бу сизга саёҳатларни ҳам қисқа дам олиш кунлари, ҳам турли тоифадаги фуқаролар учун тўлиқ дам олиш сифатида режалаштириш имконини беради.
Янги аэропортлар қурилади, оилавий таътиллар арзонлашади
Ички туризмнинг қулайлигини ошириш учун бир қатор тизимли чора-тадбирлар амалга оширилмоқда. Улардан бири — Kids Go Free дастури. Дастур доирасида маҳаллий туроператорларнинг тур пакетларига киритилган 2-17 ёшдаги болалар учун авиачипталар субсидияланади. Қўмита маълумотларига кўра, бу оилалар учун саёҳат харажатларини сезиларли даражада камайтиради.
Бундан ташқари, Манғистау ва Шчуче-Бурабай курорт ҳудудларини, шунингдек, Алмати тоғ кластерини ривожлантириш бўйича комплекс режалар тасдиқланди.
Кендирли, Зайсан ва Қатонқарағайда янги аэропортлар қурилмоқда. Вазирлик 2026 йилга келиб чекка ҳудудларга киришни осонлаштирадиган ушбу инфратузилма лойиҳаларини якунлашни режалаштирмоқда.
Ички туризмни ривожлантиришда кенг кўламли тадбирларни ташкил этишга ҳам эътибор қаратилмоқда. Ўтган йил охирида мамлакат бўйлаб 55 та тадбирни ўз ичига олган Тадбирлар тақвими тасдиқланди. 2026 йил бошидан бери режалаштирилган 55 та тадбирдан 25 таси ўтказилди.
Август ойида бешта йирик фестиваль ўтказилади
Август ойида Астана шаҳрида, шунингдек, Атирау, Қостанай, Манғистау ва Алмати вилоятларида бешта тадбир ўтказилиши режалаштирилган. Улар орасида Қостанай вилоятидаги «Qostanai Dala Fest» агрофестивали, Астанадаги «Comic Con Astana» гик фестивали, Манғистау вилоятидаги «Aq maya Fest» қимрон фестивали, Атирау вилоятидаги ЛОТОС экологик фестивали ва Алмати вилоятидаги «Байсерке аспаны» авиашоуси бор.
– Шунингдек, биз халқаро аудитория учун қизиқарли бўлган ноёб ташаббусларни қўллаб-қувватлаймиз. Улардан бири — Mad Maxнинг постапокалиптик дунёси услубидаги Drive Forum GREAT ORDA фестивали. Вазирлик маълумотларига кўра, ушбу йиғилишда Қозоғистон, Россия, Ўзбекистон, Қирғизистон ва бошқа мамлакатлардан 1500 дан ортиқ сайёҳ ва меҳмонлар иштирок этиши кутилмоқда, — деди Айдин Қапашев.
Neo Nomad визасини олганларнинг аксарияти 73 та мамлакат фуқаролари
Хорижий сайёҳлардан ташқари, Қозоғистон мамлакатда масофадан ишлашни истаган хорижий фуқароларни жалб қилишга ҳам эътибор қаратмоқда. Шу мақсадда Neo Nomad визаси 2024 йил ноябрь ойида ишга туширилди.
Ушбу виза хорижий компанияларда масофадан ишлайдиган ёки хорижий мижозларга хизмат кўрсатадиган ва хорижий манбалардан даромад оладиган фуқаролар учун мўлжалланган.
2026 йил июнь ойи охирига келиб, 19 мамлакат фуқароларига 73 та Neo Nomad визаси берилди. Улардан энг кўп визалар АҚШ фуқаролари томонидан олинди — 27 та. 9 та виза Буюк Британия фуқароларига ва 8 та виза Канада фуқароларига берилди.
Neo Nomad визалари Австралия, Франция, Корея Республикаси, Германия, Ирландия, Польша, Латвия ва бошқа мамлакатлар фуқаролари томонидан ҳам олинди.
– Ҳозирда виза олувчиларнинг касблари бўйича алоҳида статистика сақланмайди. Бироқ, ушбу виза режими асосан IТ ходимлари, маслаҳатчилар, дизайнерлар, маркетологлар, тадбиркорлар ва креатив саноат вакиллари учун мўлжалланган. Шундай қилиб, ўз ишларини масофадан туриб амалга ошира оладиган мутахассислар виза имкониятларидан фойдаланишлари мумкин, — деди Туризм саноати қўмитаси раиси ўринбосари.
Дастур нисбатан янги бўлса-да, статистика шуни кўрсатадики, унга қизиқиш аста-секин ўсиб бормоқда. Масалан, 2026 йилнинг биринчи ярмида визалар 2025 йилдаги каби ҳажмда берилди.
Рақамли кўчманчиларни Қозоғистонга нима жалб қилади
Масофавий иш ва мослашувчан иш форматлари кенг тарқалган АҚШ, Буюк Британия ва Канада фуқаролари дастурга айниқса қизиқиш билдирмоқдалар. Чунки, Айдин Қапашевнинг сўзларига кўра, Қозоғистонда яшаш ва кундалик хизматлардан фойдаланиш нархи бир қатор хорижий мамлакатларга нисбатан арзон.
– Бу узоқ вақтга келган мутахассисларга уй-жой ижараси, транспорт ва кундалик эҳтиёжлар учун харажатларни камайтириш имконини беради. Интернет сифати ҳам рақамли кўчманчилар учун муҳимдир. Қозоғистон ривожланган рақамли ва шаҳар инфратузилмасига эга ва йирик шаҳарларда масофавий иш учун зарур бўлган алоқа ва хизматлар мавжуд, — деди у.
Шунингдек, у хорижий мутахассислар мамлакатда хавфсиз яшашлари ва ишлашда давом этишлари мумкинлигини эслатди.
– Neo Nomad визаси эгалари Қозоғистонда бир йилгача қолиш ва бу даврда мамлакатга бир неча марта кириш ва чиқиш ҳуқуқига эга. Улар Қозоғистонда бўлганларида, хорижий иш берувчида ишлашни давом эттиришлари ёки чет элдаги мижозларга хизмат кўрсатишлари мумкин, — деди Айдин Қапашев.
Шунингдек, у табиий ва туристик диққатга сазовор жойларнинг кўплиги ҳам дастурнинг афзалликларидан бири эканлигини таъкидлади. Рақамли кўчманчилар бўш вақтларида тоғли ҳудудлар, миллий боғлар, кўллар ва курорт ҳудудларига саёҳат қилишлари мумкин. Шундай қилиб, улар иш ва саёҳатни бирлаштириш имкониятига эга.
– Neo Nomad визаси ҳақидаги маълумотлар чет элда бир нечта каналлар орқали тарқатилади. Ташқи ишлар вазирлиги уни Қозоғистоннинг бошқа мамлакатлардаги элчихоналари ва консулликлари орқали тарғиб қилади. Туризм учун масъул вазирлик мамлакатнинг туризм имкониятларини тақдим этишда ушбу дастур ҳақида ҳам маълумот беради. Виза ҳақидаги маълумотлар расмий интернет-ресурсларда эълон қилинади ва хорижий бозорлардаги аудиторияга етказилади. Масофавий иш кенг тарқалган АҚШ, Буюк Британия ва Канада фуқаролари катта қизиқиш уйғотаётгани таъкидланмоқда, — деди Туризм саноати қўмитаси раиси ўринбосари.
Унинг таъкидлашича, дастур яқинда ишга туширилганлиги сабабли, уни тубдан ўзгартириш режаси йўқ. Биринчидан, визадан фойдаланиш тажрибаси ўрганилади ва амалдаги механизмнинг самарадорлиги баҳоланади. Таҳлил натижаларига қараб, дастурни такомиллаштириш, хорижда ахборот ишларини кучайтириш ва Neo Nomad визасининг машҳурлигини ошириш масалалари кўриб чиқилиши мумкин. Бироқ, қўмита раиси ўринбосарига кўра, Қозоғистон келгуси йилларда қанча рақамли кўчманчиларни жалб қилишни режалаштираётгани ҳали тасдиқланмади.
