ШДС бўйича янги қоида: асосий солиқ чегирмаси энди кейинги ойга ўтказилмайди
АSTANА.Кazinform — Ҳукуматда Бош вазир ўринбосари — Миллий иқтисодиёт вазири Серик Жуманғарин раислигида Янги Солиқ кодексини жорий этиш бўйича лойиҳа идорасининг 20-йиғилиши бўлиб ўтди. Бу ҳақда Ҳукумат матбуот хизмати хабар берди.
Йиғилишнинг асосий мавзуси шахсий даромад солиғи (ШДС) учун асосий ва ижтимоий солиқ чегирмаларини қўллашнинг амалий масалалари бўлди.
— Янги Солиқ кодексининг асосий янгиликларидан бири солиқ чегирмалари тизимини такомиллаштириш ва фуқароларга солиқ юкини камайтиришдир. Хусусан, ойига 30 БҲМ миқдорида, лекин календарь йилида 360 БҲМдан ошмайдиган миқдорда асосий солиқ чегирмаси жорий этилди. Бу жисмоний шахснинг солиққа тортиладиган даромадини камайтиради ва шунинг учун тўланадиган ШДС миқдорини камайтиради. Бундан ташқари, мажбурий пенсия бадаллари, ижтимоий трансферлар ва мажбурий ижтимоий тиббий суғурта бадаллари бўйича чегирмалар сақланиб қолди, — дейилади хабарда.
Йиғилиш давомида ходимнинг даромади чегирма миқдоридан паст бўлган ҳолларда асосий солиқ чегирмасини қўллаш масаласи кўриб чиқилди. Илгари амалда бўлган Солиқ кодексида календарь йили ичида ортиқча солиқ чегирмаларини кейинги ойларга ўтказиш назарда тутилган эди. Кодекснинг янги таҳририда бундай норма мавжуд эмас.
"Атамекен" Миллий тадбиркорлар палатаси вакиллари асосий чегирманинг фойдаланилмаган қисмини ўтказишнинг аввал амалда бўлган механизмини сақлаб қолишни таклиф қилишди. Шу билан бирга, Давлат даромадлари қўмитаси вакиллари янги норманинг мафкураси фуқаролар, биринчи навбатда кам таъминланган ходимлар учун ойлик қўллаб-қувватлаш чораси сифатида асосий солиқ чегирмасини тақдим этиш эканлигини тушунтиришди. Шунинг учун асосий солиқ чегирмаси ҳар бир календарь ойи учун алоҳида қўлланилади ва фойдаланилмаган суммаларни кейинги солиқ даврларига ўтказишни назарда тутмайди.
Муҳокама натижасида Давлат даромадлари қўмитаси кейинги календарь даврлари учун асосий солиқ чегирмасидан ошиб кетишга йўл қўйилмаслигини тасдиқловчи расмий тушунтиришлар тайёрлашга қарор қилинди.
— Йиғилиш иштирокчилари ШДС учун ижтимоий солиқ чегирмасини қўллаш масалаларига алоҳида эътибор қаратдилар. Солиқ кодексида I ва II гуруҳ ногиронлари учун 5000 БҲМ миқдорида ижтимоий солиқ чегирмаси, шунингдек, III гуруҳ ногиронлари, ногиронлиги бўлган болаларнинг ота-оналари, фарзандликка олувчилар, васийлар учун 882 БҲМ миқдорида ижтимоий солиқ чегирмаси назарда тутилган, — деб тушунтирди Ҳукумат.
Йиғилиш иштирокчилари Солиқ кодексининг амалдаги таҳририда иш берувчиларни алмаштиришда ижтимоий солиқ чегирмасининг фойдаланилмаган миқдорини ҳисобга олиш имконияти назарда тутилганлигини таъкидладилар. Бундан ташқари, Кодексда шахс бир вақтнинг ўзида бир нечта иш берувчиларда ишлайдиган ҳолларда бундай чегирмани қўллаш тартибини тўғридан-тўғри тартибга солиш мавжуд эмас.
Муҳокама давомида аниқ қоидаларнинг йўқлиги норманинг ноаниқ қўлланилиши ва ундан адолатсиз фойдаланиш хавфини туғдириши мумкинлиги таъкидланди. Шу муносабат билан Молия вазирлиги ва Давлат даромадлари қўмитасига солиқ имтиёзининг ижтимоий йўналтирилганлигини таъминлайдиган ва уни қўллаш пайтида суиистеъмол қилиш эҳтимолини олдини оладиган ягона ёндашувни ишлаб чиқиш топширилди.
Эслатиб ўтамиз, Солиқ кодексига қандай ўзгаришлар киритилиши мумкинлиги ҳақида хабар берган эдик.
