Моббингга учраган одам нима қилиши керак — психолог маслаҳати
ASTANА. Кazinform — Ишдаги психологик босим нафақат инсоннинг профессионал фаолиятига, балки унинг ҳиссий ҳолатига ҳам таъсир қилади. Қасддан эътиборсиз қолдириш, жамоатчилик олдида хўрлаш, асоссиз танқид ёки жамоадан четлатиш вақт ўтиши билан стрессга ва ўзига ишончнинг пасайишига олиб келиши мумкин.
Психолог Анаргул Ибраимбекова моббингга учраган одам нима қилиши кераклигини айтди.
— Аввало, вазиятни тўғри баҳолашингиз керак. Бу бир марталик тушунмовчиликми ёки тизимли моббингми, аниқлашга арзийди. Иложи бўлса, босим ўтказган одам билан хотиржам гаплашиш ва муаммони очиқ муҳокама қилишга ҳаракат қилиш яхшироқдир. Фикрларингизни аниқ ифода этишдан қўрқманг. Кўпгина ҳолларда одамлар қўрқув ёки уят туфайли жим туришади. Аммо сукут муаммони ҳал қилмайди. Агар босим давом этса, раҳбарият ёки кадрлар бўлимига мурожаат қилиш ва агар керак бўлса, адвокат ёки ҳуқуқни муҳофаза қилиш органларидан ёрдам сўраш яхшироқдир, — деди психолог.
Мутахассиснинг сўзларига кўра, моббинг ҳар доим ҳам очиқ можаро шаклида намоён бўлавермайди. Буни ходимни муҳим маълумотлардан қасддан четлаштириш, касбий қобилиятларини асоссиз танқид қилиш, имконсиз вазифалар бериш ёки уни жамоадан ажратиш орқали ҳам кузатиш мумкин. Сўнгги йилларда бундай босимнинг рақамли шакли ҳам кенг тарқалган.
— Рақамли моббинг ижтимоий тармоқларда ёки иш чатларида ҳақоратли изоҳлар ёзиш, ёлғон маълумот тарқатиш ва одамни атайлаб эътиборсиз қолдириш каби ҳаракатлар билан намоён бўлади. Агар бу содир бўлса, ҳақоратли хабарларнинг скриншотларини сақлаш тавсия этилади. Агар керак бўлса, бу далил сифатида ишлатилиши мумкин. Шунингдек, сиз ҳақоратли аккаунтларни блоклашингиз ва ижтимоий тармоқ маъмуриятига шикоят қилишингиз мумкин. Агар босим мунтазам равишда давом этса, ташкилот раҳбарияти ёки ҳуқуқни муҳофаза қилиш органларига мурожаат қилиш яхшироқдир, — деди Анаргул Ибраимбекова.
Психологнинг сўзларига кўра, босим остида бўлган одам биринчи навбатда ўзининг психологик барқарорлигини сақлашга эътибор қаратиши керак.
— Стрессни бошқаришни ўрганиш, етарлича ухлаш, яқинларингизнинг қўллаб-қувватлашига таяниш ва ўз фикрингизни очиқчасига билдириш муҳимдир. Моббингни енгиш учун жим турмаслик яхшироқдир. Ўз вақтида ёрдам сўраш ва муаммони ҳуқуқий ва маданий йўл билан ҳал қилишга ҳаракат қилиш психологик саломатликни сақлашнинг муҳим қадамларидан биридир, — дея хулоса қилди психолог.
