Қостанай вилоятида тош даврига оид ноёб қабрлар топилди
ASTANА. Кazinform – Археологлар Қостанай вилоятининг Аулиекўл туманида неолит даврига оид учта қабрни топдилар.
Дастлабки ҳисоб-китобларга кўра, дафн этилган жойлар милоддан аввалги 7-5-минг йилликларга тегишли бўлиши мумкин. Мутахассисларнинг таъкидлашича, бундай топилмалар жуда кам учрайди ва сўнгги йиллардаги энг муҳим археологик кашфиётлардан бирига айланиши мумкин.
Ахмет Байтурсинули номидаги Қостанай ҳудудий университетининг Торғай археологик экспедицияси бу йил Аулиекўл туманидаги Шийли, Сулувкўл ва Буруқтал ёдгорликларида тадқиқот олиб бормоқда. Иш Қозоғистон Республикаси Фан ва олий таълим вазирлигининг илмий гранти доирасида амалга оширилмоқда.
Экспедиция таркибига университетнинг археологик лабораторияси ходимлари, тарихчи талабалар ва кўнгиллилар киради.
Археолог Ирина Шевнинанинг сўзларига кўра, қазишмалар давомида олимлар ноёб топилмага дуч келишган.
— Биз милоддан аввалги 7-5-минг йилликларга оид қабрларни топдик. Биз неолит даври ёдгорликларини, 7-5-минг йилликларга оид Маханжар маданиятини ўрганмоқдамиз. Анъанавий топилмалар — тош ва суяк асбоблари, керамика ва заргарлик буюмларидан ташқари, биз учта қабрни аниқладик. Булар — бола ва икки каттанинг қабрлари. Қабрлар қадимги турар жойлар поллари остида жойлашган, — деди у.
Олимнинг сўзларига кўра, тош даврига, айниқса неолит даврига оид қабрлар жуда кам учрайди.
— Бу — Қозоғистон, жумладан, Қостанай вилояти учун сенсацион кашфиёт. Биз ҳали ҳам кенг қамровли тадқиқот ўтказишимиз керак. Бироқ, биз аллақачон бу тош даврига оид қабрлар эканлигини ишонч билан айтишимиз мумкин. Бу ерда ҳеч қандай хато бўлиши мумкин эмас, — деди Ирина Шевнина.
Экспедициянинг яна бир муҳим натижаси Маханжар маданиятига оид турар жойларни аниқлашдир. Илгари археологлар фақат қадимги одамларнинг турар жойларини ўрганишган, аммо турар жойларнинг аниқ тузилмаларини аниқлай олишмаган.
Ўтган йилдан бери Шийли ёдгорлигида олиб борилган тадқиқотлар давомида Маханжар маданиятининг қисман дафн этилган жойлари биринчи марта топилди. Археологлар ушбу қадимий турар жойлар поллари остидаги дафн этилган жойларни аниқладилар.
Олимларнинг фикрига кўра, бундай қабрлар қўшни ҳудудлардаги бир қатор қадимий маданиятларга, жумладан, Марказий Осиё халқларига хос бўлган. Тош даврида баъзи жамоалар марҳумларни турар жойлар поллари остига кўмган.
Ёдгорликларда тадқиқот ишлари ҳали ҳам давом этмоқда. Археологлар топилган инсон суякларини ўрганиш, уларнинг хусусиятларини аниқлаш ва неолит давридаги Тўрғай минтақаси аҳолисининг ҳаёти ҳақида янги маълумотлар олишни режалаштирмоқдалар.
Эслатиб ўтамиз, Баянаулда XIX асрда инглизлар томонидан қурилган минора сақланиб қолган.
