Германияда сунъий интеллектни ўқитиш учун антиквар китоблар йўқ қилинмоқда
ASTANА. Кazinform – Германиядаги антиквар китоб дўконлари сунъий интеллект ишлаб чиқарувчилари томонидан ноёб нашрларнинг оммавий сотиб олиниши ҳақида хавотир билдирмоқда. Кўплаб китоблар рақамлаштирилгандан сўнг демонтаж қилинмоқда ва йўқ қилинмоқда, деб хабар беради DW.
Германиядаги ноёб антиквар нашрларини сотадиган китоб дўконларида кутилмаганда талаб ўсди. Сунъий интеллект соҳасида ишлайдиган компаниялар тил моделлари ва чатботларни ўқитиш учун бундай китобларни катта миқдорда сотиб олмоқда.
Германия антиквар китоб сотувчилари бу вазиятни махсус форумларда муҳокама қилмоқдалар. Уларнинг айтишича, баъзи дўконлар йиллик даромадларига тенг миқдорда буюртмалар олган. Бундан ташқари, бир неча йиллардан бери ҳеч ким қизиқмаган нашрлар янги эгаларини топди. Буюртмаларнинг аксарияти Канада-Америка Zoom Books компаниясидан келади.
Талаб асосан илмий-оммабоп ва академик адабиётларга, бадиий адабиётлар эса камдан-кам ҳолларда сотиб олинади. Швейцариянинг SRF медиа компанияси маълумотларига кўра, сунъий интеллект ишлаб чиқувчилари, хусусан, интернетда мавжуд бўлмаган тарихий лингвистик хусусиятлар ва стилистик фарқларни ўз ичига олган минтақавий тарих, тилшунослик, ҳуқуқ ва иқтисодиёт бўйича эски китобларни қидирмоқдалар.
Миллионлаб китоблар рақамлаштирилмоқда
Ўтган йилнинг январь ойида The Washington Post газетаси сунъий интеллект тизимлари интернетда очиқ мавжуд бўлган барча рақамли матнларни аллақачон қайта ишлаганини хабар қилган эди. Шунинг учун ишлаб чиқувчилар энди қоғоз китобларни рақамлаштиришга ўтмоқдалар.
Нашрнинг хабар беришича, Американинг Anthropic компанияси «Panama» деб номланган махфий лойиҳа доирасида сунъий интеллект моделларини ўқитиш учун миллионлаб босма китобларни сотиб олган ва сканерлаган. Жараённи тезлаштириш учун китобларнинг муқовалари кесиб ташланган, бу эса уларнинг виртуал йўқ қилинишига олиб келган.
Кейинчалик Калифорния компанияси муаллифлик ҳуқуқини бузганликда айбланган. Бироқ, суд низони ҳал қилиш учун 1,5 миллиард доллар тўлашга рози бўлган.
Берлиндаги китоб дўкони эгаси Урбан Церфас Norddeutscher Rundfunk медиа компаниясига берган интервьюсида антиквар нашрларга бўлган қизиқишни "олтин талвасаси"га қиёслаган.
Унинг сўзларига кўра, китоб сотувчилари қимматбаҳо нашрлар сотиб олингандан кейин йўқ қилинишини истамайдилар. Церфас Германия китоб савдоси ассоциацияси ва сиёсатчиларини бу масалага эътибор қаратишга чақирди ва бундай амалиётни муаллифлик ҳуқуқининг бузилиши деб таърифлади.
Эслатиб ўтамиз, Oracle сунъий интеллект сабаб 20 мингдан ортиқ ходимини қисқартирди.
