Энг масъулиятли давр энди бошланади — эксперт янги Конституция ҳақида
ASTANА. Кazinform — Янги Конституция давлат институтлари ривожланишида янги босқичга йўл очади. Бу ҳақда Россия Фанлар академиясининг Хитой ва замонавий Осиё институти директори Александра Перминова Кazinformга берган интервьюсида айтиб ўтди.
Экспертнинг фикрича, янги Конституция сўнгги йилларда амалга оширилган сиёсий ислоҳотларнинг қонуний давомидир.
— Биз нафақат Конституцияга киритилган ўзгартиришлар, балки давлатнинг институционал ривожланишидаги янги босқич ҳақида гапиряпмиз. Қозоғистон бу босқичга аста-секин ва тизимли равишда кирмоқда. Давлат институтларини модернизация қилиш ҳокимият ва жамият ўртасидаги доимий мулоқот орқали амалга оширилди. Буни кейинги референдумлар иштирокчиларининг кўрсаткичлари кўрсатиб турибди, — деди эксперт.
Александра Перминованинг сўзларига кўра, муҳим сиёсий қарор учун жамоатчилик қўллаб-қувватлаши муҳим.
— Давлат фуқароларнинг фикрига асосланиб ислоҳотларни амалга ошириб келмоқда. Шунинг учун қабул қилинган қарорлар ҳаётий деб айтишга асос бор. Бундай ёндашув, айниқса, кенг кўламли сиёсий ўзгаришлар даврида долзарбдир, — деди Александра Перминова.
Унинг сўзларига кўра, ҳозирги ислоҳот Конституцияни янгилаш билан чекланиб қолмайди. Асосий ҳужжат мамлакатнинг бутун қонунчилик тизимини такомиллаштиришга қаратилган.
– Бугунги кунда янги институтлар фаолиятини тартибга солувчи конституциявий қонунлар қабул қилинди. Конституция сиёсий тизимнинг асосий тамойилларини белгилаб берди: Қурултой, Халқ Кенгаши, Вице-президент институти ва бошқа давлат органлари қандай ишлаши аниқ бўлди, — дея қўшимча қилди у.
Эксперт конституциявий ўзгаришни давлат тизимини босқичма-босқич ривожлантиришнинг эволюцион йўли сифатида баҳолади.
– Бу — инқилобий ўзгариш эмас, балки сўнгги йилларда тизимли равишда амалга оширилаётган ривожланиш йўналиши. Бундай ёндашув мамлакатга халқаро ва минтақавий муаммоларга қарамай, сиёсий тизимни босқичма-босқич такомиллаштириш имконини беради, — дея қўшимча қилди маърузачи.
Шу билан бирга, эксперт Конституциявий ислоҳотни амалга ошириш даври энди бошланишини таъкидлади.
– Келгуси ойларда Қурултой сайловлари бўлиб ўтади, янги давлат институтлари шакллантирилади ва вице-президент номзоди аниқланади. Яъни, Қозоғистон Конституцияда белгиланган тамойилларни аниқ бошқарув механизмларига айлантириш босқичига кирмоқда, — деди мутахассис.
Конституция давлат бошқарувининг янги моделини яратади. Александра Перминованинг сўзларига кўра, янги бошқарув тизимида қонунчилик ташаббусларини таклиф қила оладиган субъектлар сони кенгаяди.
– Қонунчилик ташаббуси Президент, Парламент депутатлари, Ҳукумат ва Халқ кенгашига берилади. Бу давлат бошқарувининг мувозанатли ва самарали тизимига ҳисса қўшади, – деди Россия Фанлар академиясининг Хитой ва замонавий Осиё институти директори.
Шунингдек, у мамлакатдаги сиёсий жараёнлар жонланишини таъкидлади.
– Партия тизими янгиланади, давлат органларида кадрлар ўзгариши бўлади, бир қатор муҳим институтларнинг янги таркиби шакллантирилади. Буларнинг барчаси Қозоғистонда кенг кўламли сиёсий модернизациянинг бир қисмига айланади, – деди у.
Хулоса қилиб айтганда, Александра Перминова Конституциянинг самарали амалга оширилишига таъсир қиладиган омилларни санаб ўтди.
– Энг масъулиятли давр энди бошланади. Ҳозир энг муҳими — янги конституциявий нормалар амалда қанчалик самарали амалга оширилиши. Қозоғистон сиёсий тизимининг янада ривожланиши бунга бевосита боғлиқ, – дея хулоса қилди эксперт.
Эслатиб ўтамиз, АҚШ эксперти Конституциявий ислоҳотлар Қозоғистонга инвесторларнинг ишончини оширишини таъкидлади.