Чўлпон-Отадаги учрашув Транскаспий йўналишини ривожлантиришга туртки беради - эксперт
ASTANА. Кazinform - Чўлпон-Отадаги Маслаҳат учрашуви минтақавий ҳамкорликнинг янги босқичига тўғри келади ва амалий масалаларни муҳокама қилиш механизмига айланмоқда. Бу ҳақда ҚР Президенти ҳузуридаги Қозоғистон стратегик тадқиқотлар институти Осиё тадқиқотлари бўлимининг етакчи эксперти Бауржан Аукен маълум қилди.
Экспертнинг сўзларига кўра, ушбу формат ҳозирда доимий сиёсий мулоқот платформасидан амалий масалаларни муҳокама қилиш ва умумий позицияларни уйғунлаштириш механизмига айланмоқда.
— Чўлпон-Отада бўлиб ўтадиган Марказий Осиё давлат раҳбарларининг навбатдаги норасмий Маслаҳат учрашуви минтақавий ҳамкорликнинг янги босқичига тўғри келади. Энди формат доимий сиёсий мулоқот платформасидан амалий масалаларни муҳокама қилиш ва умумий позицияларни уйғунлаштириш механизмига айланди. Марказий Осиёда барқарорлик ва ҳамкорликни мустаҳкамлаш Қозоғистоннинг иқтисодий ривожланиши ва узоқ муддатли манфаатларига мос келади, — деди у.
Унинг сўзларига кўра, бу тенденция ўзаро савдо кўрсаткичларида ҳам яққол акс этган.
– 2025 йил натижаларига кўра, Марказий Осиё давлатлари ўртасидаги савдо айланмаси 12,3 миллиард долларни ташкил этди, Қозоғистон ва минтақа мамлакатлари ўртасидаги савдо ҳажми эса 8,8 миллиард долларга етди. Бу кўрсаткичлар Қозоғистоннинг минтақалараро савдо ва иқтисодий интеграциядаги муҳим ролини кўрсатади. Қозоғистон минтақавий ҳамкорликни Марказий Осиёнинг барқарор ривожланишини таъминлайдиган узоқ муддатли йўналиш сифатида кўриб чиқади. Бу позиция Қозоғистон таклифи билан ишлаб чиқилган "Марказий Осиё — 2040" минтақавий ҳамкорликни ривожлантириш концепциясида акс этган, – деди Бауржан Аукен.
Экспертнинг таъкидлашича, Озарбайжоннинг Маслаҳат учрашувлари форматига қўшилиши Марказий Осиёнинг Каспий минтақаси ва Жанубий Кавказ билан алоқаларини мустаҳкамлайди, ҳамкорликнинг геоиқтисодий кўламини кенгайтиради.
Маърузачи сўзларига кўра, унинг амалий аҳамияти Транскаспий халқаро транспорт йўналишини ривожлантириш билан боғлиқ.
– Хусусан, Қозоғистон ва Озарбайжон ушбу йўналишнинг асосий бўғинларидан биридир. Марказий Осиё ва Хитойдан юклар Қозоғистон орқали Ақтау ва Қуриқ портларига, сўнгра Озарбайжон орқали Кавказ, Туркия ва Европа бозорларига етказиб берилади. Шундай қилиб, Озарбайжоннинг ушбу форматга қўшилиши Транскаспий йўналишини икки томонлама лойиҳадан кенгроқ минтақавий транспорт тизимининг таркибий қисмига айлантиради. Бу Марказий Осиё давлатларига ташқи бозорларга чиқиш имкониятларини диверсификация қилиш, Озарбайжонга эса минтақа билан транспорт ва савдо алоқаларини кенгайтириш имконини беради, — деди у.
Бауржан Аукеннинг сўзларига кўра, бу борада Чўлпон-Отадаги учрашув минтақавий мулоқот сиёсий маслаҳатлашувлардан аниқ иқтисодий ва инфратузилма вазифаларини ҳал қилишга қаратилган янги босқичга ўтаётганини кўрсатади.
