— Қонунчилик жараёни — Регламентнинг энг кенг қамровли ва мазмунли қисмларидан бири. Лойиҳа қонун лойиҳасининг Қурултойга тақдим этилган пайтдан бошлаб қонун қабул қилинишигача бўлган бутун йўлини тўлиқ тартибга солади. Қонунчилик ташаббуси ҳуқуқи фақат Қурултойда амалга оширилади. Қонун лойиҳаси рўйхатдан ўтказилгандан сўнг, Бюро уни асосий қўмитага юборади. Асосий қўмита ишчи гуруҳ тузади ва қонун лойиҳасини янада ишлаб чиқишни ташкил қилади. Қонун лойиҳаси уч ўқишда кўриб чиқилади. Халқаро шартномани ратификация қилиш ёки денонсация қилиш тўғрисидаги қонунлар ушбу тоифага кирмайди. Бундай лойиҳалар икки ўқишда кўриб чиқилади, — деди С. Имашева Қурултойнинг ялпи мажлисида.
Унинг сўзларига кўра, биринчи ўқишда қонун лойиҳасининг мақсадлари, вазифалари, асосий қоидалари, шунингдек, уни қабул қилишнинг мумкин бўлган ижтимоий-иқтисодий, ҳуқуқий ва бошқа оқибатлари муҳокама қилинади. Биринчи ўқишдан сўнг, тузатишлар батафсил ишлаб чиқилади. Улар ишчи гуруҳ ва асосий қўмита томонидан тузилади ва қиёсий жадвалга киритилади.
Иккинчи ўқишда ишчи гуруҳга ёки асосий қўмитага тақдим этилган қонун лойиҳасига киритилган тузатишлар кўриб чиқилади. Учинчи ўқишда эса Қурултойдаги қонунчилик жараёни якунланади. Ушбу босқичда фақат қонун лойиҳасини Қозоғистон Республикаси Конституцияси ва бошқа қонун ҳужжатларига, ҳуқуқий техника тамойилларига, ички қарама-қаршиликларни ва таҳририят изоҳларини бартараф этишга қаратилган тузатишлар кўриб чиқилади.
— Тасдиқланган лойиҳанинг ҳуқуқий мазмунини ўзгартирадиган тузатишлар иккинчи ўқишда кўриб чиқилмайди. Тузатишлар билан ишлаш тартиби ҳам алоҳида тартибга солинади. Лойиҳада депутатлар, қўмиталар ва фракциялар томонидан тузатишлар киритиш, қиёсий жадвалларни тайёрлаш ва ишчи гуруҳ ва асосий қўмитада тузатишларни кўриб чиқиш тартиби белгиланган. Бундан ташқари, Қурултой томонидан кўриб чиқилаётган қонун лойиҳалари бўйича Ҳукуматнинг таклифларини кўриб чиқишнинг махсус тартиби назарда тутилган. Қўмита таклифларни кўриб чиқиши ва хулосаларига асосланиб, уларни қиёсий жадвалга киритиш ёки киритмаслик тўғрисида қарор қабул қилиши керак. Бу, бир томондан, тезкор қонунчилик жавоби имкониятини сақлаб қолиш, иккинчи томондан, қонунчилик ташаббуси учун белгиланган тартибнинг ўзгартирилишига йўл қўймаслик учун жуда муҳимдир, — деди депутат.
Унинг сўзларига кўра, қонунчилик ташаббуси субъекти қонун лойиҳасини кўриб чиқишнинг исталган босқичида қайтариб олиши мумкин. Регламент, шунингдек, қонунчилик хусусиятига эга бўлмаган ҳужжатларни қабул қилиш тартибини тартибга солади. Буларга петициялар, декларациялар ва баёнотлар киради.
— Шу билан бирга, Регламент Қурултойнинг Президентга Конституцияда назарда тутилган мансабдор шахсларни тайинлашга, Олий суд судьяларини сайлаш ва лавозимидан озод қилишга, шунингдек, Конституциявий суд ва Олий суд судьяларини дахлсизликдан маҳрум қилишга розилик бериш тартибини белгилайди. Тегишли таклифлар ва номзодларни тақдим этиш ва кўриб чиқиш, уларни муҳокама қилиш, овоз бериш ва Қурултойнинг қарорларини қабул қилиш тартиблари белгиланади, — деди С. Имашева.
Эслатиьб ўтамиз, Қурултой йиғилишлари ўтказиладиган ҳафта кунлари тасдиқланди.