Эксперт Қозоғистон мустақиллигининг 35 йиллиги муносабати билан эълон қилинган Мурожаатноманинг аҳамиятига эътибор қаратди. Унинг сўзларига кўра, мамлакат энди сиёсий, ижтимоий-иқтисодий ва технологик ривожланишнинг янги босқичига қадам қўймоқда.
— Мурожаатноманинг асосий хусусияти шундаки, Қозоғистоннинг ривожланиши нафақат иқтисодий ўсиш нуқтаи назаридан, балки суверенитетни мустаҳкамлаш, аҳолининг ҳаёт сифатини яхшилаш, давлат институтларини модернизация қилиш ва мамлакат ривожланишининг узоқ муддатли моделини шакллантириш нуқтаи назаридан ҳам кўриб чиқилади, — деди Равшан Назаров.
Сиёсатшунос Мурожаатномада иқтисодий мустақиллик давлат суверенитетининг асосий шартларидан бири сифатида кўриб чиқилганига эътибор қаратди. Шу муносабат билан Президент рақобатбардош иқтисодиётни шакллантириш, саноатни ривожлантириш, инвестицияларни жалб қилиш ва меҳнат унумдорлигини оширишга устувор аҳамият беради. "Халқ қурилиши" дастури ҳам ушбу вазифаларни амалга оширишда алоҳида рол ўйнайди. Дастур доирасида 2029 йил охирига қадар инфратузилмани модернизация қилиш учун Миллий жамғармадан тахминан 6,5 триллион тенге ажратиш режалаштирилган.
— Инфратузилмани ривожлантириш ҳудудларнинг узоқ муддатли ўсишига туртки беради, янги иш ўринларини яратади ва ижтимоий хизматлардан фойдаланиш имкониятини кенгайтиради. Бироқ, шу билан бирга, маблағлардан самарали фойдаланиш, лойиҳаларнинг шаффофлиги ва уларнинг реал даромадлилигини эътибордан четда қолдирмаслик керак, — деди эксперт.
Президент фақат индивидуал рақамлаштириш лойиҳалари билан чекланиб қолмай, балки тўлақонли рақамли иқтисодиётни яратиш вазифасини ҳам қўяди. Экспертнинг таъкидлашича, «Digital Qazaqstan» стратегиясини амалга ошириш, ҳисоблаш инфратузилмасини кенгайтириш ва давлат бошқаруви, саноат, қишлоқ хўжалиги ва молия соҳаларида сунъий интеллектдан фойдаланиш мамлакатнинг рақобатбардош салоҳиятини оширишга ёрдам беради.
— Қозоғистон нафақат глобал технологик ўзгаришларга мослашишни, балки янги рақамли иқтисодиётда ўз ўрнини топишни ҳам ният қилган. Бунинг учун нафақат замонавий ускуналар ва дастурий таъминот, балки малакали кадрлар, университетлардаги илмий тадқиқотлар, аҳолининг рақамли саводхонлиги ва илмий ютуқларни ишлаб чиқаришга жорий этиш ҳам ҳал қилувчи рол ўйнайди, — деб ҳисоблайди сиёсатшунос.
Экспертнинг фикрича, Мурожаатноманинг ижтимоий йўналиши 2027 йил 1 январдан бошлаб энг кам иш ҳақини 85 мингдан 110 минг тенгегача ошириш, тиббиёт ходимларининг айрим тоифалари иш ҳақини ошириш, касалхоналар ва мактаблар қуриш, шунингдек, ижтимоий ёрдамни муҳтожларга йўналтириш вазифаларида акс этган.
— Ислоҳотлар натижаларини фақат молиялаштириш миқдори ва ишга туширилган объектлар сони билан ўлчаб бўлмайди. Энг муҳими, аҳолининг сифатли таълим ва тиббий хизматлардан фойдаланиш имконияти, уларнинг даромадларини ошириш, ёшлар учун янги имкониятлар очиш ва ҳудудлар ўртасидаги ривожланишдаги тафовутни камайтиришдир. Ахир, давлатнинг узоқ муддатли барқарорлиги ва рақобатбардошлиги, биринчи навбатда, инсон капиталига боғлиқ, — деди Равшан Назаров.
Сиёсатшунос Мурожаатномада транспорт ва логистика соҳасини катта геоиқтисодий аҳамиятга эга яна бир соҳа деб атади. Унинг фикрича, темир йўл ва автомобиль йўлларини, чегара инфратузилмасини ва Транскаспий йўналишини ривожлантириш нафақат Қозоғистон, балки бутун Евроосиёнинг транспорт коммуникация тизими учун ҳам муҳимдир.
— Бу ташаббуслар Ўзбекистон манфаатларига ҳам мос келади. Қозоғистон билан транспорт ва иқтисодий ҳамкорликни мустаҳкамлаш икки мамлакат ўртасидаги савдони кенгайтиради, саноат соҳасидаги шерикликни жонлантиради ва янги ишлаб чиқариш алоқаларини ўрнатади, — деб таъкидлади сиёсатшунос.
Эксперт шунингдек, давлат бошқаруви тизимини такомиллаштиришни Мурожаатномадаги муҳим йўналишлардан бири деб атади. Унинг сўзларига кўра, "Қонун ва интизом" тамойилини мустаҳкамлаш, бюрократик тўсиқларни камайтириш, бошқарув жараёнларини рақамлаштириш ва давлат хизматчиларининг масъулиятини ошириш режалаштирилган. Бундан ташқари, у давлат, жамоат институтлари ва фуқароларнинг умумий масъулиятини белгилайдиган «Adal Azamat» концепциясининг моҳиятига тўхталиб ўтди.
— Бу ерда давлат институтларига ишончни мустаҳкамлаш ва ижтимоий бирлик масаласи ҳам муҳокама қилинади. Ўзгаришларнинг натижаси давлат органлари томонидан қабул қилинган қарорлар аҳолининг кундалик ҳаётига қанчалик таъсир қилишига боғлиқ, — деди эксперт.
Равшан Назаровнинг сўзларига кўра, Мурожаатнома фақат мамлакат ички кун тартиби билан чекланиб қолмайди. Ахир, минтақадаги етакчи давлатлардан бири ҳисобланган Қозоғистондаги ўзгаришлар бутун Марказий Осиёга таъсир қилади. Ўзгарувчан халқаро вазиятда минтақавий ҳамкорликни мустаҳкамлаш, транспорт алоқаларини ривожлантириш, сув ресурсларини биргаликда бошқариш, энергетика ва экологик муаммоларни биргаликда ҳал қилишнинг аҳамияти ортади.
— Бу ерда биз миллий ривожланиш моделларини бирлаштириш ҳақида эмас, балки манфаатларни уйғунлаштириш ва иқтисодий салоҳиятни тўлдириш ҳақида гапирамиз. Қозоғистоннинг инфратузилмани ривожлантириш, рақамлаштириш ва саноатни модернизация қилиш йўналишидаги ташаббуслари бутун минтақанинг ривожланишига туртки беради, — деди у.
Сиёсатшуноснинг сўзларига кўра, ҳозирги асосий масала ташаббусларни амалий амалга оширишдир. Бу давлат органларининг мувофиқлаштирилган иши, ресурслардан оқилона фойдаланиш, хусусий капитални жалб қилиш ва натижаларни доимий равишда баҳолашни талаб қилади.
— Мурожаатноманинг асосий ғояси — ҳозирги муаммоларни ҳал қилиш билан чекланиб қолмасдан, балки мамлакатнинг узоқ муддатли ривожланиши учун пойдевор қўйишдир. Охир-оқибат, барча ўзгаришларнинг асосий мезони аҳолининг ҳаёт сифатини яхшилаш, ўзини ўзи ривожлантириш имкониятларини яратиш ва жамоатчилик ишончини мустаҳкамлаш бўлиши керак, — дея хулоса қилди эксперт.
Эслатиб ўтамиз, бельгиялик эксперт, Diplomatic World нашрининг лойиҳа директори Альберто Тюркстра Қозоғистон Президенти Қасим-Жомарт Тоқаевнинг «Янги тарихий босқичда Қозоғистоннинг долзарб вазифалари» номли йиллик Мурожаатномаси юзасидан Kazinform агентлигининг Брюсселдаги мухбирига ўз фикр-мулоҳазаларини билдирди.