Университетларнинг автономиясини тизимли равишда ошириш зарур — депутат

ASTANА. Кazinform — Олий таълим муассасаларининг автономиясини кенгайтириш зарур. Сенатор Ғалиасқар Сарибаев ўзининг депутатлик сўровида ушбу масалага эътибор қаратди.

Унинг сўзларига кўра, амалдаги модел чекланганлигича қолмоқда ва университетларнинг тўлиқ институционал автономиясини таъминламайди.

— Глобал таълим маконининг ўзгариши шароитида университетлар билим яратиш, инновация ва иқтисодий ўсиш марказларига айланмоқда. Бироқ, Қозоғистонда ўтказилган таҳлилларга кўра, кўрилган чоралар вақтинчалик хусусиятга эга, аслида олий ва олий ўқув юртларидан кейинги таълим муассасаларида тўлиқ автономия таъминланмаган, — деди Ғалиасқар Сарибаев Сенатнинг ялпи мажлисида.

Сўровда замонавий университетлар нафақат таълим муассасалари, балки билим, инновация ва иқтисодий ўсишни шакллантирувчи марказлар эканлиги таъкидланган. Шу билан бирга, халқаро тажриба шуни кўрсатадики, академик, молиявий ва ташкилий автономияни кенгайтириш университетларнинг глобал рейтинглардаги ўрнига, фанни ривожлантириш ва инвестицияларни жалб қилишга бевосита таъсир қилади.

— Мавжуд модел бошқарув, инвестицияларни жалб қилиш, халқаро ҳамкорликни ривожлантириш ва илмий ишланмаларни тижоратлаштириш имкониятларини чеклайди. Мавжуд маъмурий бошқарув тизими қарор қабул қилиш учун узоқ вақт талаб этади, университетларга янги технологик ўзгаришларга тезда мослашишга имкон бермайди, — деди депутат.

Сенатор шунингдек, олий таълим тизимидаги институционал номутаносибликка эътибор қаратади. Nazarbayev University каби кенгайтирилган автономиянинг муваффақиятли мисолларига қарамай, ушбу модел миллий тадқиқот университетлари каби бошқа етакчи университетларга ҳам татбиқ этилмайди, бу уларнинг ривожланиши ва халқаро илмий ва таълим кун тартибидаги иштирокини чеклайди.

Сенаторнинг таклифи автоном таълим ташкилотлари институтини тизимли равишда шакллантиришга ўтишдир. Бунга қонунчиликни кенгайтириш ва миллий тадқиқот университетларига ушбу мақомни бериш, автономиянинг дифференциал моделини жорий этиш, хайрия фондларини ривожлантириш, кузатув кенгашлари ишини такомиллаштириш, махсус харид режимларини жорий этиш, шунингдек, университетларнинг кадрлар ва молиявий автономиясини кенгайтириш, илмий ишланмаларни тижоратлаштириш учун шароит яратиш ва халқаро мутахассисларни жалб қилиш киради.