Мамлакатимиз сув ресурсларининг сезиларли қисми трансчегаравий дарёлар орқали шаклланади. Шу сабабли трансчегаравий сув объектларидан самарали фойдаланиш, қўшни давлатлар билан ўзаро ишонч ва тенг шерикликка асосланган сув дипломатиясини ривожлантириш давлат сиёсатининг устувор йўналишларидан бири ҳисобланади.
“Давлат раҳбари Қасым-Жомарт Тоқаев сув хавфсизлигини таъминлаш ва сув ресурсларидан оқилона фойдаланиш масалаларига доим алоҳида эътибор қаратиб келмоқда. Ушбу вазифаларни амалга ошириш доирасида Қозоғистон Республикаси Ҳукумати ва Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати ўртасида трансчегаравий сув объектларини биргаликда бошқариш ва оқилона фойдаланиш тўғрисидаги келишув имзоланди. Келишувнинг асосий мақсади — трансчегаравий сув ресурсларини бошқаришнинг барқарор ва самарали механизмларини шакллантириш, давлатлараро сув хўжалиги объектларидан хавфсиз фойдаланишни таъминлаш ҳамда сув ресурсларини адолатли ва оқилона тақсимлашдир. Бу ҳужжатнинг аҳамияти мамлакатимизнинг жанубий ҳудудлари учун жуда юқори”, — деди сенатор Али Бектаев.
Унинг таъкидлашича, Туркистон ва Қизилўрда вилоятлари ҳамда Сирдарё ҳавзасидаги бошқа ҳудудларнинг ижтимоий-иқтисодий ривожланиши, шу жумладан қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари ҳажми ва сифати ҳам сув ресурсларининг етарлилигига бевосита боғлиқ. Шунинг учун Сирдарё дарёсининг гидрологик режими фақат сув хўжалиги масаласи эмас. Бу - қишлоқ хўжалиги ишлаб чиқаришининг барқарорлиги, деҳқонларнинг иқтисодий ҳолати ва ҳудуднинг ижтимоий ривожланиши масаласидир. Шу муносабат билан, Қозоғистон ва Ўзбекистон ўртасидаги сув хўжалиги соҳасидаги ҳамкорликнинг аҳамияти йилдан-йилга ортиб бормоқда.
“Сўнгги йилларда шаклланган ўзаро тушуниш ва барқарор мулоқот аниқ натижалар бермоқда. Шунинг ҳисобига вегетация даврларида сув ресурсларини тақсимлаш, сув омборларининг иш режимларини келишиш ва сув етказиб бериш барқарорлигини таъминлаш масалалари тизимли ҳал этилмоқда. Жорий йилги вегетация даври ҳам бунга яққол мисолдир. Ҳозирда Орол–Сирдарё ҳавзасида сув хўжалиги ҳолати барқарор. Шардара сув омборининг тўлдирилиш даражаси 90 фоизни ташкил этмоқда. Мавжуд гидрологик ҳолатни инобатга олиб, Қизилўрда вилояти учун 3,2 миллиард куб метр ва Туркистон вилояти учун 3,8 миллиард куб метр сувдан фойдаланиш лимитлари тасдиқланди. Келишув доирасида Қозоғистон–Ўзбекистон ҳукуматлараро комиссияси тузилиб, сув ресурсларини бошқариш, давлатлараро гидротехник иншоотлардан фойдаланиш ва уларнинг хавфсизлигини таъминлаш масалалари тизимли кўриб чиқилади”, — деди депутат.
Бу ўз навбатида:
– сув танқислиги хавфини камайтиришга;
– эҳтимолий низоларнинг олдини олишга;
– минтақавий барқарорликни мустаҳкамлашга;
– Қозоғистон ва Ўзбекистон ўртасидаги стратегик шерикликни янада ривожлантиришга хизмат қилади.
Эслатиб ўтамиз, яқинда Қозоғистон, Қирғизистон ва Ўзбекистон сув-энергетика соҳасидаги ҳамкорлик масалаларини муҳокама қилган эди.