Шифокорларни қўллаб-қувватлаш механизмлари қандай натижалар берди

ASTANА. Кazinform — Мамлакат соғлиқни сақлаш тизимида кадрлар етишмаслиги муаммоси тўлиқ ҳал қилиндими? Қозоғистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлигининг Тиббий ва фармацевтика назорати қўмитаси бу масала бўйича изоҳ берди.

Фото: Freepik

Сўнгги йилларда амалга оширилган ишлар шифокорларга бўлган эҳтиёжни 20,4% га камайтириш имконини берди. 2025 йил натижаларига кўра, шифокорлар етишмаслиги 3869,5 та тўлиқ иш ўринларини ташкил этди. Масалан, 2024 йилда — 3986 та, 2023 йилда — 4863 та шифокор.

— Шу билан бирга, қишлоқ жойларда шифокорлар етишмаслиги 28,3% га камайди. 2025 йилда қишлоқларда 803,5 та, 2024 йилда — 932 та ва 2023 йилда — 1121 та мутахассис етишмаслиги кузатилди, — дейилади вазирлик хабарида.

Бундан ташқари, мамлакатни тарк этаётган тиббиёт ходимлари сони ҳар йили камайиб бормоқда. Шу билан бирга, 2023 йилда 429 нафар мутахассис чет элга кетган бўлса, 2025 йилда бу кўрсаткич 186 тага камайди.

— Амалий соғлиқни сақлаш эҳтиёжларига мувофиқ, 2023-2025 йилларда 6205 нафар ёш мутахассис ишга қабул қилинди, улардан 1232 нафари қишлоқ тиббиёт ташкилотларида иш бошлаган (2023 йилда — 322 киши, 2024 йилда — 370 киши, 2025 йилда — 540 киши). Келгуси режа кадрлар етишмовчилигини камайтириш, мутахассисларни мақсадли ўқитиш, тиббиёт ходимларини сақлаб қолиш бўйича чора-тадбирлар самарадорлигини оширишга, шу жумладан профессионал мослашув ва устозликни ривожлантиришга қаратилган, — дейишади вазирлик вакиллари.

Фото: Pexels

Шифокорларни қўллаб-қувватлаш механизмлари

— Ҳозирги кунда соғлиқни сақлаш тизимининг асосий муаммоларидан бири тиббиёт ходимларининг етишмаслигидир. Шу муносабат билан, сўнгги йилларда Ҳукумат тиббиёт ходимларининг мавқеини яхшилаш ва тиббиёт ходимларини ҳуқуқий ва молиявий ҳимоя қилиш тизимини такомиллаштириш бўйича бир қатор самарали қонунчилик чораларини кўрди. Сўнгги уч йил ичида 2556 нафар тиббиёт ходими ижтимоий қўллаб-қувватлаш чоралари билан қамраб олинди (2023 йилда — 263, 2024 йилда — 796, 2025 йилда - 1760). 2025 йилда 529 нафар мутахассис қишлоқ жойларга камида беш йил муддатга ишлаш учун борган энг камёб мутахассисликдаги тиббиёт ходимларига (2024 йилда — 254 нафар мутахассис) энг кам иш ҳақининг 100 баравари миқдорида бир марталик тўлов берилди, — дейилади вазирликнинг Кazinform агентлигига берган жавобида.

Бундан ташқари, республика ва маҳаллий бюджетлардан 100 ойлик ҳисоблаш кўрсаткичи (БҲМ маъносида — таҳририят) гача бўлган миқдорда оммавий бир марталик тўловлар амалга оширилди. Туман марказларига борган мутахассисларга уй-жой сотиб олиш ёки қуриш учун 2500 БҲМ миқдоригача бюджет кредити, бошқа қишлоқ аҳоли пунктларига борган мутахассисларга эса 2000 БҲМ миқдоригача бюджет кредити берилди. Тиббиёт ходимларининг фарзандларига мактабгача таълим муассасаларида жойлар берилди ва транспорт харажатлари қопланди. Бундан ташқари, тиббий мутахассислик бўйича ҳарбий хизматни ўташ ёки ҳарбий хизматни кечиктириш имконияти тақдим этилди. Бундан ташқари, тиббиёт ходимларининг касбий жавобгарлигини суғурта қилиш соғлиқни сақлаш ташкилотлари ҳисобидан амалга оширилади.

— Соғлиқни сақлаш тизимининг стратегик мақсадларидан бири ҳудудий тиббиёт ташкилотлари асосида профессионал мослашув ва устозлик марказларининг ишлашини таъминлашдир. Марказлар ёш мутахассисларга мослашиш, устозлик қилиш, касбий компетенцияларни ошириш ва психологик ёрдам кўрсатиш орқали ҳар томонлама қўллаб-қувватлаш ва касбий ривожланишни таъминлайди. Ҳозирги босқичдаги асосий вазифа нафақат жалб қилинган мутахассислар сонини кўпайтириш, балки уларни муайян ҳудудларда, айниқса тиббиёт ходимлари етишмовчилиги кескин бўлган ҳудудлар ва қишлоқларда доимий равишда бирлаштиришдир, — деб хабар берди юқорида айтиб ўтилган қўмита.

"Қозоғистонда хизмат кўрсатган шифокор" фахрий унвони ҳар йили берилади ва 1000 БҲМ миқдорида бир марталик тўлов амалга оширилади (2024 йилда — 3 шифокорга, 2025 йилда — 9 шифокорга). "Ўз касбининг энг яхшиси" республика танлови ғолибларига 500 БҲМ миқдорида бир марталик тўлов берилади (2024 йилда — 16 ғолиб, 2025 йилда — 17 ғолиб, 2026 йилда - 17 ғолиб).

Эслатиб ўтамиз, Соғлиқни сақлаш вазирлиги телетиббиёт хизматларини ривожлантириш учун янги стандартларни жорий этди.

Шунингдек, Қозоғистоннинг қайси ҳудудида қишлоқ жойларига ишга борган шифокорларга энг кўп тўлов берилиши ҳақида ёзган эдик.