Павлодарлик олимлар ХIII-ХIV асрларга оид зодагон аёлнинг бош кийимини ўрганмоқдалар

PABLODAR. Кazinform — Марғулан университети Археологик тадқиқотлар институти олимлари Павлодар вилоят тарих ва ўлкашунослик музейида сақланаётган кумуш бош кийим устида технологик тадқиқотлар олиб бормоқдалар.

Фото: Мурат Аяған/Kazinform

1959 йилда топилган ноёб "Бокка" кумуш бош кийими илмий тадқиқот объектига айланди. Тадқиқот ишлари бизга қадимги заргарларнинг маҳоратини ўрганиш, артефактни тайёрлаш технологиясини ва унинг мумкин бўлган келиб чиқишини аниқлаш имконини беради.

Мутахассислар рентгендік-флуоресцент таҳлил усули ёрдамида металл таркибини аниқлашни ва маҳсулотни ишлаб чиқариш хусусиятлари бўйича янги илмий маълумотларни тўплашни режалаштирмоқдалар. Дастлабки таҳлил натижаларига кўра, маҳсулотдаги кумушнинг улуши тахминан 97 фоизни ташкил этади. Бу кўрсаткич бизга ўша даврдаги металлни қайта ишлаш ва тозалаш технологиялари даражасини ўрганиш имконини беради.

Келгуси даврда олимлар бош кийимни тайёрлаш усулларини ўрганадилар ва унинг юпқа ва нозик тузилишини шакллантириш учун қандай технологиялар қўлланилганини аниқлайдилар.

Артефактнинг бугунги кунгача сақланиб қолиши ҳам тадқиқотчиларнинг эътиборини тортади. Табиий ва иқлим шароитлари туфайли кумуш буюмлар вақт ўтиши билан ёмонлашиши мумкин. Бу бош кийимининг баъзи қисмлари атиги бир неча миллиметр қалинликда.

Мутахассисларнинг фикрига кўра, ушбу даврга оид шунга ўхшаш маҳсулотлар ҳали Қозоғистон ва қўшни ҳудудларда топилмаганлиги унинг илмий қийматини оширади. Музей ва Марғулан университети ўртасидаги илмий ҳамкорлик артефактни ҳар томонлама ўрганиш имконини беради. Металл таркибини аниқлашдан ташқари, олимлар бош кийимининг мумкин бўлган келиб чиқишини ҳам ўрганадилар.

Агар таҳлил натижалари имкон берса, маҳсулот тайёрлаш учун ишлатиладиган кумушнинг манбаи ва конини аниқлаш масаласи ҳам кўриб чиқилади. Замонавий илмий усуллар ўтмишдаги даврларнинг технологик ютуқларини чуқурроқ тушунишга йўл очади.