Хабарга кўра, Сколково Фан ва технология институти (Сколтех) ва бошқа тадқиқот марказлари тадқиқотчилари антибиотикларни қидириш учун такомиллаштирилган тизимни ишлаб чиқдилар. Бу хавфли грамм-манфий бактерияларда, жумладан кўк йирингли таёқчаларда РНК синтезини бузадиган моддаларни тезда аниқлаш имконини беради.
Янги технология истиқболли бирикмаларни танлашдан ташқари, уларнинг таъсир механизмини ҳам аниқлаши мумкин. Бу дорилар ва уларни кимёвий жиҳатдан такомиллаштириш бўйича кейинги тадқиқотлар учун муҳимдир.
– Модданинг таъсир механизмини билиш бизга унинг қандай ишлашини ҳар томонлама ўрганиш ва агар керак бўлса, унинг кимёвий тузилишини яхшилаш имконини беради, – деди тадқиқотнинг илмий раҳбари, Сколтех Био ва тиббий Технологиялар марказининг катта ўқитувчиси Дмитрий Лукьянов.
Тадқиқотнинг биринчи муаллифи, биолог Антон Иззи янги тизимнинг ишлаш тамойилини тушунтирди.
— Бизнинг репортёр тизимимиз антибиотикнинг таъсир механизмини аниқлайди. Агар у рибосомаларга таъсир қилса, уни кўрсатади. Агар у ДНК синтезига таъсир қилса, уни ҳам аниқлайди. Энди бу имконият кенгайтирилди ва тизим РНК синтезига таъсир қилувчи антибиотикларни ҳам аниқлай олади, — деди у.
Ишлаб чиқиш лабораториявий ичак таёқчаси штаммига асосланган. РНК синтези бузилганда унинг геномидаги махсус ген фаоллашади. Олимлар бу ўзгаришларни ПЗР тести ёрдамида кузатиб борадилар.
Тадқиқотчиларнинг фикрига кўра, янги усул антибиотикларни ишлаб чиқишнинг дастлабки босқичида тадқиқот вақтини сезиларли даражада қисқартиради. Илгари бундай иш молекулаларнинг тузилишини таҳлил қилиш, мумкин бўлган шаклларни башорат қилиш ва қўшимча тажрибалар ўтказишни талаб қиларди.
Мутахассисларнинг таъкидлашича, бактерияларда антибиотикларга чидамлилик дориларни узоқ вақт ва назоратсиз ишлатиш туфайли ортиб бормоқда. Сўнгги ўн йилликларда кўк йиринг таёқчаси ва олтин рангли стафилококк каби микроорганизмлар кўплаб антибиотикларга чидамлиликни ривожлантирдилар.
Тадқиқот натижалари халқаро илмий журналда чоп этилди.
Эслатиб ўтамиз, олимлар молекулаларни танийдиган нейрон тармоғини яратдилар.