ASTANA. Kazinform — Олимлар яна бир бор эътиборларини Сатурннинг энг сирли йўлдошларидан бири бўлган Энцеладга қаратдилар. Янги тажриба Ердан ташқарида ҳаёт учун шароитлар нақадар ғайриоддий бўлиши мумкинлигини кўрсатди, деб хабар беради Kazinform агентлиги Deutsche Welleга таяниб.
Тадқиқот Мюнхендаги Людвиг Максимилиан университети, Регенцбург университети ва Берлин эркин университети олимлари жамоаси томонидан олиб борилди. Натижалар Science Advances журналида чоп этилди.
Олимлар лабораторияда Энцелад океан тубида мавжуд бўлган шароитларни қайта яратдилар. Ойнинг музли қобиғи остида суюқ сув, ундан ҳам чуқурроқда эса тошлоқ ядро ётади.
Олимлар сунъий равишда яратилган муҳитга Methanothermococcus okinawensis археасини киритдилар. Ерда бу микроорганизм чуқур денгиз гидротермал тешиклари яқинида яшайди ва кислородсиз яшай олади. У энергия учун водород ва карбонат ангидридга муҳтож.
Тажриба шуни кўрсатдики, археялар Энцеладнинг симуляция қилинган муҳитида ўсишда давом этиб, метан ҳосил қилган. Микроорганизм сувнинг тоғ жинслари билан ўзаро таъсири натижасида ҳосил бўлган водороддан фойдаланган ва ҳатто жуда паст карбонат ангидрид концентрациясига ҳам мослаша олган.
Эслатиб ўтамиз, хитойлик олимлар Сомон йўлининг ташқи дискида тўлқинсимон тузилмаларни кашф этдилар.
Бекабат Узаков
Бекабат Узаков(Бегабат Ұзақов) Қазақстан Жазушылар одағының мүшесі, Ғ. Мүсірепов атындағы сыйлықтың лауреаты. Шығармалары 1987 жылдан бастап баспасөзде жарияланады. Бірнеше прозалық кітаптардың авторы. Ташкент мемлекеттік университетінің журналистика факультетін бітірген. Туындылары мен өмірбаяны Қазақстанда қазақ тілінен басқа тілдерде оқытатын мектептердің 7-сыныбына арналған “Қазақ тілі және әдебиетінде”, Өзбекстанда ЖОО-ларға арналған оқулықта оқытылуда. 2023 жылы жазушының 50 жасқа толуына орай “Биікке беттеген Бегабат” атты кітап жарық көрді. Қарақалпақстан, Өзбекстан, Қазақстан мерзімді басылымдарында қызмет еткен. 2021 жылдан бері “ҚазАқпарат” халықаралық ақпарат агенттігінде шығарушы редактор.