Нима учун Қозоғистон кўп векторли сиёсат юритади — эксперт фикри

ASTANА. Каzinform — Кazinform агентлигининг BIZDIÑ ORTA подкастида Осиёда ҳамкорлик ва ишонч чоралари бўйича кенгаш (ОҲИЧК) Бош котиби Қайрат Сарибай Қозоғистоннинг кўп векторли ташқи сиёсат позициясининг сабаблари ва унинг бугунги кундаги аҳамияти ҳақида ўз фикрини билдирди.

Фото: Видеодан кадр

Унинг сўзларига кўра, Қозоғистоннинг географик жойлашуви мамлакатга кўп векторли сиёсат юритишдан бошқа танлов бермайди.

— Биз, ёш дипломатлар сифатида, 1994 йилда Қозоғистоннинг биринчи ташқи сиёсат концепциясини ишлаб чиққанимизда, олдимизга мамлакат харитасини қўйдик ва географиямизни таҳлил қилдик. Ўша пайтда биз кўп векторли сиёсатдан бошқа йўл йўқлигини англадик. Бу позиция бугунги кунда ҳам ўз долзарблигини йўқотмаган. Акс ҳолда, катта давлат бўлишига қарамай, биз халқаро жараёнлардаги таъсиримизни йўқотишимиз мумкин. Шунинг учун кўп векторли сиёсат Қозоғистон учун энг тўғри йўналишдир, — деди Қайрат Сарибай.

Экспертнинг таъкидлашича, халқаро муносабатлар тизими турли босқичларда турли ўзгаришларга учрайди. Унинг фикрича, замонавий дунёдаги геосиёсий кескинликлар вақтинчалик ҳодиса бўлса-да, уларнинг асосий сабаби халқаро ҳуқуқ нормаларига риоя қилмасликдир.

— Президентимиз тарих ҳар доим урушлар тарихи бўлганини айтди. Энди мен унинг тарих ёш авлодга инсониятга инновация ва фойда келтирадиган янги маданиятлар орқали тақдим этилиши керак деган фикрига тўлиқ қўшиламан. Халқаро муносабатларда ҳам нотинч даврлар мавжуд: баъзан кескинликлар кучаяди, баъзан тинч давр қайтади. Аммо агар давлатлар, айниқса йирик давлатлар халқаро ҳуқуқни эътиборсиз қолдирса, дунёдаги вазиятни барқарорлаштириш қийин, — деди Қ. Сарибай.

Маърузачи Қозоғистоннинг асосий мақсади Марказий Осиё ва Евроосиё маконида барқарорликка ҳисса қўшиш эканлигини айтди.

— Агар биз минтақамизда тинчликни таъминлашга ҳисса қўша олсак, бу бутун халқ манфаатларига хизмат қилади. Қозоғистоннинг энг катта бойлиги унинг халқи ва халқнинг тинчликсевар табиатидир. Қозоғистон халқи ҳеч қачон бошқа халқларнинг ерларига кўз тикмаган. Бизда аждодларимиздан қолган етарли ер бор. Шунинг учун асосий вазифа бу ерни ривожлантириш ва уни қон тўкмасдан сақлаб қолишдир, — деди Қайрат Сарибай.

Унинг сўзларига кўра, бу мақсадга эришишда дипломатиянинг роли алоҳида аҳамиятга эга.

— Бунинг учун дипломатия бор, дастлабки музокаралар олиб борилмоқда. Қозоғистоннинг кучи айнан шу ерда. Мамлакатимизнинг ташқи сиёсати мустақиллик йилларидан бери изчил ривожланиб келмоқда. Биз халқаро ташкилотларга кириб, кейин чиқиб кетадиган давлатлар қаторида эмасмиз. Қозоғистон ўзининг ташқи сиёсатида доимо изчил бўлиб келган, — деди Осиёда ҳамкорлик ва ишонч чоралари бўйича кенгаш (ОҲИЧК) Бош котиби.

Қайрат Сарибай шунингдек, Қозоғистоннинг халқаро ташаббуслари глобал миқёсда эътироф этилганини таъкидлади.

— Қозоғистон Евроосиё, туркий дунё ва Осиё маконида аниқ ҳаракатлар орқали ўз позицияларини исботлай олди. Мамлакатимиз нафақат халқаро ташкилотлар ишида фаол иштирок этади, балки Осиёда ўзаро таъсир ва ишончни мустаҳкамлаш бўйича конференция каби муҳим ташаббусларни таклиф қилади ва муваффақиятли амалга оширади, — дея хулоса қилди дипломат.