Энди Ягона давлат товарлар каталогидан фойдаланиш барча савдо фаолияти субъектлари, жумладан, кичик ва микробизнес вакиллари учун мажбурийдир. Тегишли талаблар Қозоғистон Республикаси қонунчилигида белгиланган.
Миллий товарлар каталоги — бу Қозоғистонда ишлаб чиқарилган ва импорт қилинган товарлар тўғрисидаги маълумотларни ўз ичига олган ягона давлат маълумотлар базаси. Ҳар бир маҳсулотга ягона NTIN идентификация коди берилади. Ушбу код товарларни аниқ идентификациялаш имконини беради ва электрон счёт-фактураларни, илова қилинган юк ташиш ҳужжатларини беришда, касса аппаратларида, шунингдек, давлат ва тижорат ахборот тизимлари билан ўзаро алоқада бўлишда қўлланилади. МТК товарлар ҳақидаги маълумотларни бирлаштиради ва товар айланишининг барча босқичларида маълумотлар сифатини яхшилайди.
МТКдан мажбурий фойдаланишга тайёргарлик кўриш даврида тизимнинг функционал имкониятлари сезиларли даражада кенгайтирилди. Давлат харидларида иштирок этувчи товар карталарини қабул қилиш, яратиш ва юритиш учун "ягона дарча" тамойили жорий этилди, бу бюджет ташкилотларига товарлар етказиб берувчиларнинг ишини соддалаштирди. Товарларнинг давлат хусусиятларини тизимли қайта ишлаш жорий этилди ва каталогнинг ташқи ахборот тизимлари билан ўзаро таъсири янада ишончли ва барқарор бўлди. Иловаларни қайта ишлаш жараёнлари ва уларни мувофиқлаштириш яхшиланди, шунингдек, товарларнинг давлат ва фойдаланувчи хусусиятлари билан ишлаш имкониятлари кенгайтирилди. Бундан ташқари, товар ишлаб чиқарувчиларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш тизимининг функционаллиги ва маҳсулот қидириш механизмлари янада ривожлантирилди.
Шунингдек, фойдаланувчиларнинг қулайлигига алоҳида эътибор қаратилди. Кенгайтирилган товар картаси ва давлат хусусиятларининг интерфейси аниқроқ ва функционалроқ бўлди. Бу янгиланишларнинг барчаси товар маълумотларини бошқариш сифатини яхшилади, асосий бизнес жараёнларини тезлаштирди ва каталог билан ишлашни янада қулай ва ишончли қилди.
2026 йил 1 январдан июлгача бўлган олти ой давомида каталог барча асосий кўрсаткичлар бўйича сезиларли ўсишни кўрсатди. Рўйхатдан ўтган товарларнинг умумий сони 17,7 миллиондан 29 миллионга ошди, бу 60% дан ортиқ ўсишдир. Бу даврда GTIN кодига эга товарлар сони 7,8 миллиондан 16,2 миллионгача ошди, бу деярли икки баравар кўп. Тизимда рўйхатдан ўтган фойдаланувчилар сони 39,3 мингдан 64,9 минггача ошди, бу тахминан 65% га ўсишни англатади. Бу кўрсаткичлар Қозоғистон бизнеси каталогдан тобора фаол фойдаланаётганидан далолат беради. Тадбиркорлар ундан нафақат қонунчилик талабларига риоя қилиш воситаси сифатида, балки бухгалтерия ҳисоби, логистика ва савдо жараёнларини самарали ташкил этиш учун қулай восита сифатида ҳам фойдаланадилар.
Бугунги кунда каталогдаги маҳсулот тоифаларининг энг катта улуши кийим-кечак ва истеъмол товарлари, транспорт воситалари ва транспорт ускуналари, шунингдек, муҳандислик тизимлари учун ускуналар ва материаллардир. Рўйхатдан ўтган карталарнинг аксарияти ушбу гуруҳларга тегишли. Ташқи иқтисодий фаолиятнинг товар номенклатураси кодларига кўра, енгил саноат маҳсулотлари — кийим-кечак ва трикотаж буюмлар, пойабзал ва тўқимачилик маҳсулотлари етакчи ўринни эгаллайди. Бу, умуман олганда, Қозоғистонда чакана савдо ва импорт тузилмасини акс эттиради.
Миллий товарлар каталогидан мажбурий фойдаланишга ўтиш Қозоғистонда товарлар бўйича ягона рақамли маълумотлар маконини шакллантиришдаги муҳим босқичлардан бири бўлди. Ягона каталогдан фойдаланиш товарлар ҳақидаги маълумотлар сифатини яхшилаш, такрорий ёзувлар ва хатоларни камайтириш, маҳсулотларни идентификациялашнинг ягона усулларини тақдим этиш ва савдо, логистика ва давлат хизматларини янада рақамлаштириш учун замин яратиш имконини беради.
Эслатиб ўтамиз, Қозоғистоннинг товарлар экспорти ярим йил ичида 30,4 миллиард долларга етди.