Марказий Осиё сув ресурсларини бошқаришни рақамли мониторинг асосида кучайтиришни таклиф қилмоқда

ASTANA. Кazinform — Қозоғистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Қозоғистон стратегик тадқиқотлар институти (SCNB) Халқаро сув ресурсларини бошқариш институти (IWMI) билан ҳамкорликда ишлаб чиқилган “Қозоғистоннинг сув хавфсизлиги: замонавий муаммолар ва келажакдаги имкониятлар” номли ҳисобот тақдимотини ўтказди, деб хабар берди институт матбуот хизмати.

Фото: ҚСТИ

Таҳлилий ҳисобот 2026 йил 22-24 апрель кунлари Астанада бўлиб ўтадиган Минтақавий экологик саммит арафасида тақдим этилди. Тадбирда Қозоғистон ва Марказий Осиё мамлакатларининг давлат органлари, халқаро ташкилотлар ва илмий-тадқиқот институтлари вакиллари иштирок этди.

Очилиш нутқида Қозоғистон Республикаси Президенти ҳузуридаги ҚСТИ директори Жандос Шаймарданов иқлим муаммолари олдида сув ресурсларини бошқаришга комплекс ёндашув муҳимлигини таъкидлади. У илмий ҳамжамият, давлат идоралари ва халқаро ҳамкорлар ўртасидаги конструктив мулоқот минтақада сув хавфсизлигини таъминлашнинг асосий шарти эканлигига ишонч билдирди.

ҚСТИ Иқтисодий сиёсат таҳлили бўлими бош эксперти Асел Абен тадқиқотнинг асосий натижаларини тақдим этди ва Қозоғистоннинг минтақанинг сув хавфсизлигини мустаҳкамлашга қўшган улкан ҳиссасини таъкидлади.

— Давлат раҳбарининг фармойиши билан 2023 йилда Сув ресурслари ва ирригация вазирлиги ташкил этилди ва 2025 йилда янги Сув кодекси қабул қилинди. Бундан ташқари, бу йил Қозоғистон Орол денгизини қутқариш халқаро жамғармасига раислигини якунламоқда. Ушбу даврнинг муҳим натижаларидан бири Шимолий Орол денгизидаги сув ҳавзаси ҳажмининг ошиши бўлди, — деди эксперт.

Шу билан бирга, ҳисобот муаллифининг сўзларига кўра, Марказий Осиё мамлакатлари учун сценарийларни режалаштириш, рақамли мониторинг ва сув сиёсатини минтақа мамлакатларининг ижтимоий-иқтисодий ривожланиш устуворликлари билан яқиндан интеграциялашга асосланган сув ресурсларини бошқариш стратегиясини шакллантириш муҳимдир.

Барбара Януш Павлетта ўз нутқида Марказий Осиёда сув масалалари бўйича минтақавий ҳамкорликнинг институционал ва ҳуқуқий жиҳатларига батафсил тўхталиб ўтди.

Савол-жавоб сессияси давомида иштирокчилар Қозоғистон ва минтақа мамлакатларида сув ресурсларини бошқариш самарадорлигини ошириш ва сув секторини ташқи ва ички қийинчиликларга мослаштириш истиқболлари ҳақида фикр алмашдилар.

Эслатиб ўтамиз, 2030 йилгача 42 та сув омбори қурилади, сув йиғиш ҳажми 2,6 миллиард куб метргача ошади.