Сунъий интеллект асосида онкологик ва ўпка касалликларини эрта ташхислаш тизимини ишлаб чиққан ёш маҳаллий тадқиқотчи Саудия Арабистонидаги етакчи университетлардан бирининг таълим грантини олди. У бу ҳақда Jibek Joly телеканалининг «Бүгін.LIVE» дастурида гапириб берди.
Ёш олимнинг сўзларига кўра, лойиҳани ишлаб чиқиш ғояси тиббиёт муассасаларида диагностика маълумотларининг етишмаслиги ва таҳлил жараёнининг давомийлигини ўрганиш пайтида пайдо бўлган. У яратган тизим нафақат саратон касаллигини, балки бошқа мураккаб ўпка касалликларини ҳам аниқлашга қодир. Тизим МРТ ва рентген тасвирларини таҳлил қилиш асосида ишлайди.
— Тиббиёт марказларидаги маълумотларни ўрганаётганда мен маълумотларнинг етишмаслигини пайқадим. Мен ишлаб чиққан алгоритм касалликларни юқори аниқликда аниқлайди. Бугунги кунда шифокорлар ҳар бир тасвирни таҳлил ва ташхис қилиш учун кўп вақт талаб этади. Ушбу лойиҳа бу жараённи тўлиқ автоматлаштириш имконини беради. Бироқ, бу босқичда технологияга 100 фоиз ишониш мумкин эмас, шунинг учун мен ушбу тизимни шифокорлар учун ажралмас ва ишончли ёрдамчи деб биламан, — дейди Арнур Артиқбай.
Лойиҳа ўқув йилининг бошида, яъни ёз ойларидан бошлаб ишга туширилди. Раҳбар Мейирлан Тўлегенули мактаб, маҳаллий, шаҳар ва республика босқичларида биринчи ўринни эгаллаганини ва Қозоғистон терма жамоаси таркибида АҚШда бўлиб ўтадиган халқаро кўргазмага йўлланма олганини айтди.
— Ахборот ва тиббий маълумотлар билан ишлаш даври жуда қийин бўлди. Биз махсус касалхоналарга ташриф буюришимиз, рентген ва МРТ текширувларини сўрашимиз ва уларни чуқур ўрганишимиз керак эди. Ҳозирги асосий мақсад бу лойиҳани фақат қоғозда эмас, балки маҳсулотга айлантиришдир. Биз мактаб даражасида тадқиқотлар олиб борганимиз сабабли, уни янада ривожлантириш учун университетлар билан ишлашимиз ёки инвесторларни топишимиз керак. Тиббиёт инсон ҳаёти билан бевосита боғлиқ бўлган жуда нозик соҳа бўлгани учун, агар у қўллаб-қувватланса, лойиҳа клиник амалиётда амалга оширилиши мумкин, — дейди лойиҳа раҳбари.
Эслатиб ўтамиз, Regeneron ISEF — дунёдаги энг йирик халқаро фан ва муҳандислик кўргазмаси, у ҳар йили иқтидорли мактаб ўқувчилари орасида ўтказилади.
Ҳар йили дунёнинг 80 дан ортиқ мамлакатларидан минглаб ёш тадқиқотчилар унда иштирок этадилар ва ўз лойиҳаларини ҳимоя қиладилар.
Эслатиб ўтамиз, Қозоғистон олимлари томонидан ишлаб чиқилган онкологияга қарши дори жорий йилда рўйхатга олинади.