Вазирлик сунъий интеллект технологиялари бўйича илгари амалга оширилган пилот лойиҳалари кейинги босқичга ўтаётганини ва турли соҳаларда реал натижаларни кўрсатаётганини таъкидлади. Бугунги кунда сунъий интеллект давлат бошқарувида, квази-давлат секторида ва иқтисодиётнинг асосий тармоқларида фаол қўлланилмоқда.
– Давлат секторида сунъий интеллектни жорий этиш ижтимоий-иқтисодий хусусиятга эга. Бунга маъмурий ва бошқарув жараёнларини соддалаштириш, давлат хизматларининг мавжудлиги ва сифатини яхшилаш, шунингдек, операцион харажатларни камайтириш киради. Энг муваффақиятли ечимлардан бири — eGov AI. Бу қозоқ ва рус тилларида давлат хизматлари бўйича маслаҳатлар берадиган шахсий ёрдамчи, — дейишади Сунъий интеллект вазирлиги мутахассислари.
Дастлабки етти ой ичида унинг хизматларидан 439 минг киши фойдаланган, 1,8 миллиондан ортиқ аризалар рўйхатга олинган. Ушбу хизмат учун ўртача фойдаланувчи баҳоси 4 баллни ташкил этади ва жавобларнинг аниқлиги тахминан 88% ни ташкил этади. e-Otinish AI фуқароларнинг аризаларини қайта ишлашда ёрдамчи сифатида ҳам қўлланилади. Тизим йилига 4 миллиондан ортиқ аризаларни қайта ишлайди, улардан 700 мингдан ортиғи сунъий интеллект ёрдамида кўриб чиқилади. Ҳозирда у 16 та давлат органида жорий этилди, бу фуқароларнинг аризалари билан ишлаш самарадорлигини сезиларли даражада оширди. Бундан ташқари, QazaqLaw деб номланган интеллектуал тизим ишлаб чиқилди. У фойдаланувчиларга зарур ҳуқуқий маълумотларни тезда топишга ёрдам беради, қонунларнинг мураккаб моддаларини тушунтиради ва норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар бўйича саволларга жавоб беради. Тизим Қозоғистон Республикаси қонунчилигига асосланган.
"Баённома" деб номланган янги хизмат ҳам ишга туширилди. Ушбу тизим йиғилишларнинг аудио ёзувларини матнга айлантиради ва улар асосида давлат муассасалари учун автоматик равишда баённомалар тайёрлайди.
— Энди ҳужжатларни қайта ишлаш тезроқ ва қулайроқ бўлади, чунки матнни қўлда теришнинг ҳожати йўқ. Тизим тақдим этилган маълумотларни аниқ етказади, барча маълумотларни сақлайди ва мумкин бўлган инсон хатоларининг олдини олади. У йиғилиш давомида ёзувларни ёзиб олиши ва кейин ушбу ёзувлар асосида тайёр протокол тузиши мумкин, — дейилади вазирлик хабарида.
Бундан ташқари, давлат органлари учун қозоқ тилидан рус тилига автоматик таржима тизими жорий этилди. У ягона техник муҳитда ёпиқ режимда ишлайди.
Вазирлик маълумотларига кўра, ташқи Интернет хизматларидан фойдаланилмайди, бу эса маълумотларнинг чиқиб кетиш хавфини камайтиради ва ҳужжатларни қўлда қайта ишлаш ҳажмини камайтиради. Натижада таржима тезлиги ва аниқлиги ошди. Бугунги кунга қадар 200 мингдан ортиқ расмий ҳужжатлар таржима қилинди.
Қозоғистонда IТ мутахассисларининг етишмаслиги қандай ҳал қилинмоқда
Вазирлик вакилларининг сўзларига кўра, сунъий интеллект ва рақамли иқтисодиёт учун кадрлар тайёрлаш бугунги кунда устувор йўналишлардан биридир. Давлат раҳбарининг топшириқларини амалга ошириш доирасида вазирлик беш йиллик таълим дастурини амалга оширмоқда. Ушбу дастур аҳолининг рақамли саводхонлигини оширишдан тортиб, махсус ва бошқарув кўникмаларини эгаллашгача бўлган барча даражаларни қамраб олади. 2025 йилда 900 мингдан ортиқ киши ўқитилди
2026 йилда ўқув дастурларини кенгайтириш режалаштирилган. Сунъий интеллектдан таълим, давлат бошқаруви ва бизнесда фойдаланишга устувор аҳамият берилади
Ҳозирда қуйидаги ташаббуслар амалга оширилмоқда: Tech Orda, Tomorrow School, AI Qyzmet, AI Governance 500 ва бошқалар. Tech Orda дастури талаб юқори бўлган IТ мутахассисларини тайёрлашнинг асосий воситаларидан биридир. Ишга туширилганидан бери 9 мингдан ортиқ мутахассис тайёрланди. 2025 йилда ушбу дастурга қизиқиш ортди ва 2,6 мингдан ортиқ иштирокчи рўйхатдан ўтди.
Tomorrow School лойиҳаси ҳам ривожланмоқда. Бу — peer-to-peer Қозоғистондаги биринчи сунъий интеллект мактаби. Бу ерда ўқитиш анъанавий маърузаларсиз, моделида олиб борилади. Гуруҳ ишлари ва амалий лойиҳаларга устувор аҳамият берилади. Дастурда турли мамлакатлардан келган талабалар иштирок этади, ўқув муддати 18 ойни ташкил этади, бу вақт ичида иштирокчилар ўнлаб амалий лойиҳаларни бажарадилар ва замонавий дастурлаш тилларини ўзлаштирадилар.
Халқаро alem.ai маркази асоси TUMO Astanа дастурини ишга тушириш вазифаси мавжуд. У 12-18 ёшдаги ўсмирларни қамраб олади ва уларга бепул таълим беради. Ёшлар дастурлаш, дизайн ва ижодий технологиялар, жумладан, генератив сунъий интеллект бўйича таълим оладилар.
Олий таълим тизимида AI Sanа дастури мавжуд. У амалий кўникмалар ва тадбиркорлик фикрлашни ривожлантиришга қаратилган. Ҳозирда ушбу дастур бўйича 650 мингдан ортиқ талаба сертификатлар олди. Бу рақамли иқтисодиёт учун кадрлар захирасини шакллантириш имконини беради.
Шунингдек, давлат секторига алоҳида эътибор қаратилмоқда. AI Qyzmet дастури давлат хизматчиларига кундалик ишларида — маълумотларни таҳлил қилишдан тортиб, бошқарув қарорларини қабул қилишгача сунъий интеллектдан фойдаланишга ёрдам беради. Дастур доирасида 50 мингдан ортиқ давлат хизматчилари ўқитилди
2026 йилда AI Governance 500 дастури ишга туширилди. У давлат секторида сунъий интеллектни кенг жорий этиш ва ривожлантириш учун масъул бўлган менежерларни тайёрлашга қаратилган. Дастур сунъий интеллект стратегияси, уни тартибга солиш ва технологиялардан фойдаланиш этикаси масалаларини қамраб олади.
Сунъий интеллект таълимда ҳам қўлланилади: тахминан 300 минг ўқитувчи сунъий интеллект воситалари билан ишлаш бўйича ўқитилди. Бу сизга ўқув жараёнини рақамли муҳитга мослаштириш имконини беради.
Бизнес учун AI Corporate дастури амалга оширилмоқда. Сунъий интеллектни бизнес жараёнларига жорий этиш орқали автоматлаштириш, таҳлил қилиш ва бошқариш самарадорлигини ошириш мумкин бўлади.Ўқувчиларнинг биринчи гуруҳи февраль ойидан бери дастурни бепул ўрганмоқда.
Бундан ташқари, фуқароларга ёши ва яшаш жойидан қатъи назар, сунъий интеллект кўникмаларини эгаллаш имконини берувчи очиқ онлайн дастурлар ишлаб чиқилмоқда. Ўн минглаб одамлар турли курслар ва ҳамкорлик лойиҳалари доирасида сунъий интеллект, маълумотларни таҳлил қилиш ва дастурлаш бўйича асосий ва амалий билимларга эга бўлишди.
— Мамлакат бўйлаб 19 та ҳудудий IТ марказлари фаолият юритади. Бу ерда фуқаролар рақамли кўникмаларни бепул ўрганишлари ва уларни амалда қўллашлари мумкин. Онлайн ўқитиш исталган жойдан ўрганиш имконини беради, — дейилади вазирликнинг жавобида.
Вазирлик маълумотларига кўра, аҳолининг сунъий интеллект технологияларига бўлган юқори қизиқиши ушбу дастурларнинг долзарблигини кўрсатади. Уларни 2026 йилда янада кенгайтириш режалаштирилган. Таълим, давлат бошқаруви ва бизнес учун амалий кўникмаларни ривожлантиришга устувор аҳамият берилади. Қозоғистон сунъий интеллект бўйича оммавий саводхонликни яратмоқда ва рақамли иқтисодиёт учун зарур бўлган мутахассисларни тайёрламоқда.