Бугунги кунда фахрийларнинг ўртача ёши 101 ёшни ташкил этади, энг кексаси — 105 ёшда. Улар орасида 43 нафар жанговар фахрий ва уруш пайтида ногирон бўлиб қолган 14 киши бор.
Фахрийлар қаерда яшайди?
Вазирлик маълумотларига кўра, ҳудудлар бўйича тақсимот қуйидагича:
— Алмати — 14 нафар фахрий;
— Шарқий Қозоғистон, Ғарбий Қозоғистон ва Қарағанди вилоятлари — ҳар бирида 6 нафардан;
— Алмати, Қостанай ва Павлодар вилоятлари — ҳар бирида 4 нафардан;
— Жамбил ва Туркистон вилоятлари — ҳар бирида 3 нафардан;
— Абай, Жетису, Ақмола, Ақтўбе, Қизилўрда, Манғистау вилоятлари ва Астана — ҳар бирида 1 нафардан.
Бироқ, тақдири уруш йиллари билан боғлиқ бўлган одамлар доираси анча кенгроқ. Вазирлик маълумотларига кўра, Қозоғистонда Ғалабага ҳисса қўшган 32 852 киши яшайди:
— Фронт орти ишчилари — 31 349 киши;
— Марҳум уруш ногиронларининг турмуш ўртоқлари — 1335;
— Концлагерларнинг собиқ вояга етмаган асирлари — 110;
— Қамал қилинган Ленинград аҳолиси — 57;
— ҳалок бўлган фронт чизиғи аскарларининг бевалари — 1 киши.
9 май муносабати билан қанча тўлов берилади
2026 йилда бир марталик ёрдам учун 3,4 миллиард тенге ажратилди. Тахминан 32 900 киши ёрдам олади.
— Улуғ Ватан уруши фахрийлари — ҳар бири 5 миллион тенге (мамлакат бўйича ягона миқдор, тўловлар аллақачон амалга оширилган);
— бошқа тоифалар — миқдорлар ҳудудлар бўйича маҳаллий бюджетлар асосида белгиланади (тўловлар 9 майгача якунланади).
Ойлик тўловлар
Давлат томонидан қўллаб-қувватлаш давом этмоқда ва пенсиялар, нафақалар ва 16 БҲМ (2026 йилда 69 200 тенге) гача бўлган махсус қўшимчани ўз ичига олади.
Апрель ойи ҳолатига кўра, ўртача умумий даромад:
— Улуғ Ватан уруши фахрийлари — 293 606 тенге;
— Улуғ Ватан уруши ногиронлари — 298 050 тенге;
— Иштирокчиларга тенглаштирилган — 228 509 тенге;
— Ногиронларга тенглаштирилган — 213 105 тенге;
— Фронт орти ишчилари — 203 207 тенге.
Қандай имтиёзлар сақланиб қолади?
Молиявий ёрдамдан ташқари, давлат фахрийларга тиббий ва ижтимоий инфратузилмадан фойдаланиш имкониятини беради. Улар Астана ва Алматидаги ихтисослашган шифохоналарда даволанадилар, бепул курорт муолажаларидан фойдаланиш ҳуқуқига эга, аввалги иш жойларида амбулатория клиникаларига кириш ҳуқуқини сақлаб қоладилар ва устувор равишда ижтимоий хизматлардан фойдаланадилар. Уй-жой ва солиқ имтиёзлари ҳам тақдим этилади.
Ҳудудий даражада қўшимча ёрдам кўрсатилади, жумладан, бепул транспорт, уйни таъмирлашда ёрдам, ёқилғи, дори-дармон ва озиқ-овқат. Буларнинг барчаси ҳар йили хизмат кўрсатиладиган одамлар сони камайиб бораётгани сабабли, янада аниқроқ мақсадли бўлиб бораётган тиббий ёрдам тизимини яратади.