Оригиналлик — бизнинг асосий хусусият
Масалан, Чимкентда шаҳарнинг оддий фуқароси Кендебай Қарабдалов томонидан ташкил этилган “Қилует”(хилват) ер ости этнографик музейи анчадан бери фаолият юритиб келмоқда. Истеъдодли дизайнер, рассом ва санъатшунос ундаги ҳамма нарсани ўз қўллари билан яратган: бинолардан тортиб, ўзи чаладиган кўплаб мусиқа асбобларигача. Музейда шунингдек, қадимги қозоқлар қандай яшаганлиги ҳақида ҳикоя қилувчи турли хил лойдан ясалган уй-рўзғор буюмлари ва кўзалар ҳам мавжуд. Уларни ҳам Кендебей Қарабдаловнинг ўзи ясаган.
Бир неча йил олдин БМТ ТД вакиллари ҳатто Олтой тоғларидаги Вера Климованинг асаларихонасига ташриф буюришган. Бешинчи авлод асаларичи Ўскемендан унча узоқ бўлмаган, ҳозирда дунёнинг турли бурчакларидан сайёҳлар ташриф буюрадиган, отаси васият қилиб қолдирган фермада меҳмон уйи ташкил қилди. У ерда Вера Павловнанинг асалари уялари билан ишлаётганини томоша қилибгина қолмай, ҳақиқий, мазали қозоқ асалини сотиб олиш, асаларилар, асал, гулчанглар, прополис, шоҳона желе ва ҳатто уя терапияси даволаниш ҳам мумкин.
Туркистон вилоятидан гид Рустем Егенбердиев чет эллик сайёҳларнинг маданиятимизга қизиқишини ошириш учун чекка қишлоқлардаги мана шу кичик, ўзига хос меҳмон уйлари ва гўзал масканларни ривожлантириш кераклигига ишонч ҳосил қилади.
Гиднинг ўзи 14 йилдан буён Туркистон ва Жамбил вилоятларидаги объектларга инглиз тилида саёҳатлар уюштириб келади. У Ақиртас меъморий мажмуаси, Ойша биби мақбараси, Оқсу-Жабағили қўриқхонаси, қадимий Ўтирор шаҳри харобалари, Тараздаги вилоят археология музейи ва Туркистон шаҳрининг ўзини хорижлик сайёҳлар учун энг жозибадор деб атади. Бироқ, гид ўз фаолияти давомида бир ўзига хос хусусиятга эътибор берди: хорижлик сайёҳлар ҳар доим ҳақиқий маданият ва анъаналар билан танишишдан, маҳаллий аҳоли билан мулоқот қилишдан энг кўп таассурот оладилар.
– Тулкибас туманидаги “Замир” жамоат бирлашмасига раҳбарлик қиламан, унинг негизида 2016 йилда бувижонлар кўнгиллилар клубини ташкил этдик. Бу бувижонлар кўплаб ижтимоий лойиҳаларни ташкил қилади. Улардан бири этнотуризмдир. Мен сайёҳларни энг оддий қишлоққа олиб бораман, у ерда анъанавий кийимдаги бувижонларимиз уларни шашу(ширинлик сочиш — миллий анъана) билан кутиб оладилар, дарҳол бўғирсоқлар, това нон тайёрлайдилар, уларга уйда пиширилган ҳақиқий таомлар - албатта, қозоқча гўшт, ўз боғидан сабзавот беришади. Бу ерда улар ҳунармандчилик билан шуғулланади, ўз ҳунармандчилигини кўрсатади, эсдалик совғалари сотади. Агар бу сайёҳлар бизнинг ҳудудимизда икки ёки уч кун ўтказса, улар ҳар доим энг қизиқарли нарса оддий уйда тушлик бўлганини таъкидлашади. Лекин, афсуски, мамлакатимизда бундай ишлар ҳали ривожланмаган, — дея қайд этади Р.Егенбердиев.
Эслатиб ўтамиз, аввалроқ Чимкент тиббий туризм марказига айланиши ҳақида хабар берган эдик.