Қозоғистонда электрон савдо ривожланмоқда: истеъмолчилар қайси маҳсулотларни кўпроқ онлайн сотиб олишади

ASTANА. Кazinform – Қозоғистонда электрон савдо тез ривожланмоқда. Сўнгги уч йил ичида бозор ҳажми 2023 йилдаги 2,4 триллион тенгедан 2025 йилда 3,7 триллион тенгега ўсди ва 50% дан ортиқ ўсишни кўрсатди. Шу билан бирга, чакана савдо умумий ҳажмида онлайн савдо улуши 12,7% дан 14,3% гача ошди. Бу ҳақда Савдо ва интеграция вазирлиги хабар берди.

Фото: Савдо ва интеграция вазирлиги

Бозорнинг асосий драйвери — маркетплейслар. Бугунги кунда уларнинг улуши чакана электрон савдо умумий ҳажмининг 86% ни ташкил қилади. Платформалар савдонинг янги форматини шакллантирди. Энди, агар харидор керакли маҳсулотни бир неча марта босиш орқали олса, тадбиркор мамлакат бўйлаб миллионлаб потенциал мижозларга тўғридан-тўғри мурожаат қилиш имкониятига эга.

Истеъмолчиларнинг харид қилиш одатлари ҳам сезиларли даражада ўзгармоқда. Бугунги кунда нафақат электроника ёки кийим-кечак онлайн сотиб олинади. 2025 йилда маркетплейслардаги барча савдоларнинг 17,1 фоизи телефонлар ва гаджетлар, 12,4 фоизи кийим-кечак, пойабзал ва спорт товарлари, 12,1 фоизи уй ва ёзги дала ҳовлилар учун товарлар, 10,3 фоизи маиший техника ва 7,4 фоизи озиқ-овқат маҳсулотларига тўғри келади. Бу электрон савдо қозоғистонликларнинг кундалик истеъмол маданиятининг бир қисмига айланиб бораётганидан далолат беради.

Шу билан бирга, товарларни етказиб бериш усуллари ўзгармоқда. Агар илгари харидор буюртмасини бир неча кун кутишга тайёр бўлган бўлса, бугунги кунда айрим тоифадаги товарлар учун тезкор етказиб бериш бир соатдан кам вақтни олади. Озиқ-овқат ва кундалик истеъмол товарларини тезкор етказиб беришни таъминлайдиган e-grocery хизмати ҳам тез ривожланмоқда. Фақат 2025 йилда Алмати, Астана, Қарағанди ва Ақтўбе шаҳарларида бешта Dark Store лойиҳаси ишга туширилди. Буюртмаларни қабул қилишни янада қулайроқ қилиш учун маркетплейслар 2300 та янги постаматлар ўрнатдилар.

Электрон савдо энди шунчаки товарларни сотиб олишнинг янги усули эмас. Бу иқтисодиётнинг тўлақонли секторига айланди, истеъмолчилар одатларини ўзгартирди ва бизнесга янги бозорларга кириш имконини берди, савдони тез, арзон ва қулай қилди.

Эслатиб ўтамиз, Қозоғистонда савдо соҳасига инвестициялар 22,3 фоизга ошди.