Қозоғистон Хитойга экспорт ҳажмини оширади
ASTANA. Kazinform – Хитойга расмий ташрифи доирасида ҚР Савдо ва интеграция вазири Арман Шаққалиев “Хитойга экспорт – ШҲТ танлови” форумида иштирок этди. Ушбу платформа Қозоғистон экспортини Хитой бозорига олиб чиқишнинг асосий механизмларидан биридир.
Форумни очиб берар экан, вазир Қозоғистон Хитойни стратегик шерик деб билишини ва савдо, инвестиция ва саноат кооперацияси соҳаларида ҳамкорликни мунтазам равишда ривожлантираётганини таъкидлади.
“Давлат раҳбарлари раҳбарлигида Қозоғистон ва Хитой ўртасидаги муносабатлар доимий кенг қамровли стратегик шериклик даражасига кўтарилди. Бу савдо айланмасининг барқарор ўсиши, инвестиция ҳамкорлигининг кенгайиши ва саноат ҳамкорлигининг чуқурлашишида яққол намоён бўлмоқда. Ҳозирги кунда - Хитой Қозоғистоннинг энг йирик савдо ҳамкори ҳисобланади. Қозоғистон эса Хитой иқтисодиёти учун энергия ресурслари, қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари ва хомашё етказиб берувчиси бўлиб қолмоқда. Сўнгги уч йил ичида икки томонлама савдо айланмаси барқарор ва тез ўсишни кўрсатди: 2023 йилдаги 41 миллиард доллардан 2025 йилда 48,7 миллиард долларгача. Ушбу кўрсаткичлар ортида икки мамлакат иқтисодиётининг бир-бирини тўлдирувчи табиати, корхоналарнинг прагматик иши, шунингдек, Хитойнинг Шаньдун провинцияси каби ривожланган ҳудудларини қўллаб-қувватлаш ётади”, — деди вазир Арман Шаққалиев.
Унинг сўзларига кўра, "Хитойга экспорт" платформаси бизнес учун тўғридан-тўғри алоқаларни ўрнатиш ва Шаньдун провинцияси ва умуман Хитой бозорига кириш учун самарали имконият яратади. Бундан ташқари, вазир Шаньдун провинцияси раҳбарияти - вице-губернатор Вэнь Нуан ва Циндао шаҳрининг мэри Жэн Ган билан учрашувлар ўтказди.
Музокаралар давомида томонлар савдо-иқтисодий ва инвестициявий ҳамкорликни ривожлантириш йўналишларини, жумладан, саноат кооперацияси, логистика ва замонавий технологияларни жорий этиш масалаларини муҳокама қилдилар. Вазир таъкидлаганидек, Қозоғистон-Хитой ҳамкорлиги ҳозирда мисли кўрилмаган юқори даражада ва барқарор ижобий динамикани кўрсатмоқда.
Унинг сўзларига кўра, савдо ҳажмини оширишдан ташқари, унинг сифат жиҳатидан ўзгаришини таъминлаш ҳам муҳимдир. Юқори қўшимча қийматга эга маҳсулотларга ва қайта ишлашни ривожлантиришга устувор аҳамият бериш керак. Қўшма инвестиция лойиҳаларини амалга оширишга алоҳида эътибор қаратилди.
Қозоғистон илғор ва экологик тоза технологиялардан фойдаланган ҳолда қўшма ишлаб чиқаришни яратишга тайёрлигини тасдиқлади.
“Биз учун янги ишлаб чиқариш юқори халқаро экологик стандартларга жавоб бериши ва барқарор ривожланишга ҳисса қўшиши жуда муҳим”, – деди вазир.
Томонлар шунингдек, минтақалараро ҳамкорликнинг муҳимлигини таъкидладилар. Шаньдун провинцияси Хитойнинг етакчи саноат ва савдо марказларидан бири ва Қозоғистоннинг муҳим ҳамкори ҳисобланади. 2025 йил натижаларига кўра, Қозоғистон ва Шаньдун ўртасидаги савдо айланмаси 2,2 миллиард АҚШ долларига етди ва юқори ўсишни кўрсатди. Вазир "минтақалараро ҳамкорликнинг кучайиши Қозоғистон-Хитой ҳамкорлигининг бутун комплексини ривожлантиришга қўшимча туртки беради" деган ишончни билдирди. Тадбир доирасида вазир маҳаллий ишлаб чиқарувчиларнинг маҳсулотлари намойиш этилган Қозоғистон миллий павильонига ҳам ташриф буюрди.
Кўргазма мамлакатнинг экспорт салоҳиятини ва Қозоғистон компанияларининг Хитой бозоридаги иштирокини кенгайтиришга тайёрлигини намойиш этди. Вазир тадбирнинг амалий йўналишига ҳам тўхталиб ўтди ва тўғридан-тўғри мулоқот ва B2B учрашувлар формати қисқа вақт ичида аниқ келишувларга эришиш ва қўшма лойиҳаларни амалга ошириш имконини беришини таъкидлади. Форум давомида Қозоғистоннинг хомашё бўлмаган экспортни кўпайтириш, электрон тижоратни ривожлантириш ва барқарор қиймат занжирларини шакллантириш имкониятлари тақдим этилди.
Хулоса қилиб айтганда, вазир Қозоғистон Хитой билан ҳамкорликни янада чуқурлаштириш ниятида эканлигини маълум қилди.
“Биз Хитойни асосий ва устувор ҳамкор деб биламиз ва биргаликдаги саъй-ҳаракатлар орқали ўзаро алоқаларимизни сифат жиҳатидан янги босқичга кўтарамиз, деб ишонамиз”, - деди вазир.
Вазир шунингдек, Циндао шаҳридаги маиший техника ва "ақлли уй" учун рақамли ечимлар соҳасида дунё етакчиларидан бири бўлган Haier компаниясининг ишлаб чиқариш майдонларига ташриф буюрди. Бундан ташқари, Шаньдун провинциясининг етакчи компаниялари - Qingdao Dadu Grain Co., Ltd. ва RuiXue Global Co., Ltd. раҳбарияти билан учрашувлар ўтказилди, уларда инвестиция ҳамкорлигини ривожлантириш, қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари экспортини кенгайтириш, шунингдек, Қозоғистонда замонавий ишлаб чиқариш қувватларини яратиш ва илғор қишлоқ хўжалиги технологияларини жорий этиш масалалари муҳокама этилди.
Шуни таъкидлаш керакки, форумнинг биринчи кунида Қозоғистон компаниялари сезиларли натижаларга эришдилар: хитойлик ҳамкорлар билан умумий қиймати қарийб 125 миллион АҚШ доллари бўлган келишувлар имзоланди. Бунга ем кукуни, мойли уруғлар ва бошқа қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари етказиб бериш киради.
ҚР Савдо ва интеграция вазирлиги маълумотларига кўра, бу натижа форумнинг самарадорлигини тасдиқлади ва форумнинг дастлабки босқичида Хитой бизнеси Қозоғистон экспортига катта қизиқиш билдирганини кўрсатди.
Эслатиб ўтамиз, аввалроқ Қозоғистон ва Хитой ўртасидаги маданият йилининг очилиш маросими Пекинда бўлиб ўтгани ҳақида хабар берган эдик.