Қозоғистон-Бельгия муносабатлари янги босқичга ўтмоқда – сиёсатшунос

ASTANA. Kazinform – Президент Қасим-Жомарт Тоқаевнинг Бельгияга ташрифи икки мамлакат ўртасидаги сиёсий ва иқтисодий алоқаларга ижобий туртки беради. Бу ҳақда ҚР Президенти ҳузуридаги Қозоғистон стратегик тадқиқотлар институти Европа ва Америка тадқиқотлари бўлимининг етакчи катта мутахассиси Марат Рамазанов башорат қилди.

Фото: ҚСЗИ

Унинг сўзларига кўра, бўлажак учрашув бир қанча соҳаларга сезиларли таъсир кўрсатиши мумкин.

Биринчиси, савдо-иқтисодий йўналиш. Чунки Бельгия - Қозоғистоннинг Бенилюкс минтақаси ва Европа Иттифоқидаги асосий иқтисодий шерикларидан биридир. Ўтган йили икки томонлама савдо айланмаси 27,6 фоизга ўсиб, 582,4 миллион АҚШ долларини ташкил этди.

“Ўсиш икки мамлакат бизнес ҳамжамиятининг қизиқишини ва савдони диверсификация қилишни акс эттиради. Масалан, анъанавий хом ашё ташишдан ташқари, қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари ва техника ҳам экспорт таркибида муҳим ўрин эгаллай бошламоқда. Бундан ташқари, бизда Бельгия капитали иштирокида ташкил этилган ва муваффақиятли фаолият юритаётган 110 дан ортиқ корхона мавжуд. Улар орасида инфратузилма, логистика ва озиқ-овқат саноати соҳаларида фаолият юритадиган Jan De Nul, Sarens Group, Ahlers ва Puratos каби йирик компаниялар бор”, - дейди маърузачи.

Марат Рамазановнинг айтишича, Брюссель бизнес ҳамжамияти ҳам Қозоғистон бозорига киришга иштиёқманд. Ҳозирда “Астана” халқаро молия маркази лойиҳаларига Бельгиянинг YouInWay, Company Secretaries Forum, KAML және Space Minerals компаниялари ҳисса қўшмоқда.

“Инвестиция ҳамкорлиги алоҳида эътиборга лойиқ. Брюссель Қозоғистон иқтисодиётига энг кўп сармоя киритадиган ўнта давлат қаторига киради. 2025 йилда Бельгиядан Қозоғистонга жалб этилган тўғридан-тўғри инвестицияларнинг умумий ҳажми 1 миллиард АҚШ долларидан ошди. 2005 йилдан бери тўпланган инвестициялар ҳажми эса тахминан 15 миллиард долларга етди”, — дейди у.

Мутахассиснинг сўзларига кўра, музокараларнинг кейинги мавзуси маданий ва гуманитар йўналишга бағишланиши мумкин. Сўнгги йиллардан бери бу соҳада сезиларли туртки кузатилмоқда: Брюссель ва Гент шаҳарларида Қозоғистон маданият маркази очилди, «Shanyraq Dialogues» экспертлар мулоқот платформаси ва «Shanyraq Fest» маданият фестивали мунтазам равишда ташкил этилмоқда. Бундан ташқари, Мажилис ва Сенат Бельгия федерал парламенти билан яқин ҳамкорлик ўрнатди.

“Шунингдек, фан ва олий таълим соҳасидаги ҳамкорликни кенгайтириш режалаштирилган. Шу мақсадда Монс, Льеж, Намюр университетлари ва Брюссель дипломатик академияси билан алоқалар ўрнатилди”, - дейди Марат Рамазанов.

Президентнинг Бельгияга ташрифидан сўнг, Европа Иттифоқининг бутун Марказий Осиё минтақасига иқтисодий ёндашуви ўзгаргани ажабланарли эмас. Марат Рамазановнинг сўзларига кўра, Қозоғистон бундай ижобий динамикага катта ҳисса қўшди.

“Қасим-Жомарт Тоқаевнинг Брюсселга ташрифи шунчаки яна бир дипломатик воқеа эмас, балки Европа ҳамжамияти учун стратегик ишорадир. Аниқроқ айтганда, Қозоғистон ўрта давлат сифатида узоқ муддатли ҳамкорликни йўлга қўяётганини исботламоқда. Ва икки томонлама юқори даражадаги музокараларнинг сиёсий аҳамияти жуда муҳим. Давлат раҳбарлари ўртасидаги тўғридан-тўғри мулоқот мавжуд тўсиқларни бартараф этишга, илгари эришилган келишувларни амалга оширишни тезлаштиришга ва ҳамкорлик учун янги йўналишларни очишга ёрдам беради”, - дейди Марат Рамазанов.