Қозоғистон 1 триллион тенге айланма маблағлари эвазига 3,5 триллион тенге валюта тушумини олди

ASTANА. Kazinform – Ўтган йили Қозоғистоннинг агросаноат сектори сўнгги йиллардаги энг муҳим натижаларига эришди. Биринчи марта қишлоқ хўжалиги экспорти 7 миллиард АҚШ долларига (3,5 триллион тенге) етди. Бу нафақат ишлаб чиқариш ҳажмининг ошганини, балки саноатнинг яхшиланиши ва ривожланишини ҳам кўрсатади.

Фото: ҚР ҚХВ

Қишлоқ хўжалиги вазирлигининг маълумотларига кўра, бундай ўсиш асосан имтиёзли кредитлар ҳажмининг 1 триллион тенгега кўпайиши билан боғлиқ.

Ушбу кредитлар 15 ойгача бўлган муддатга йиллик 5% фоиз ставкаси билан берилди. Маблағлар товар ишлаб чиқарувчилар ва қайта ишлаш корхоналарининг айланма маблағларини тўлдиришга йўналтирилди. Бундай механизм фермерларга ишлаб чиқариш жараёнининг барча босқичларида, экишдан тортиб қайта ишлаш ва тайёр маҳсулотларни сотишгача зарур ресурслардан фойдаланиш имконини берди. Қишлоқ хўжалиги мавсумийликка боғлиқ бўлганлиги сабабли, бундай қўллаб-қувватлаш жуда муҳим омилга айланди.

Натижада мамлакат 7 миллиард доллар валюта олди. Бу мамлакат иқтисодиётини мустаҳкамлади ва молиявий барқарорликни оширди.

Умумий экспорт ҳажми 3,5 триллион тенгедан ошди. Бу сўнгги 5 йилдаги энг юқори кўрсаткичдир. Қозоғистон маҳсулотларини энг кўп сотиб олган мамлакатлар: Ўзбекистон, Хитой, Тожикистон, Афғонистон, Эрон, Қирғизистон ва Россия. Энг кўп сотилган маҳсулотлар: буғдой, ун, чорва моллари учун озуқа, арпа, зиғир уруғи, кунгабоқар ёғи ва бошқа маҳсулотлар.

Имтиёзли кредитлар нафақат экспортнинг, балки бутун саноатнинг ривожланишига таъсир кўрсатди. Айниқса, қайта ишлаш саноати яхши ривожланди. Юқори қўшимча қийматга эга маҳсулотлар экспорти 35,3% га ўсди ва 3,6 миллиард долларга етди. Қайта ишланган маҳсулотларнинг улуши 50% дан ошди. Бу Қозоғистон хомашё сотишдан воз кечиб, тайёр маҳсулотлар ишлаб чиқаришга ўтаётганидан далолат беради.

Маҳаллий ишлаб чиқариш ҳам ошди. Озиқ-овқат маҳсулотлари ишлаб чиқариш 8,1% га ўсди ва 3,9 триллион тенгега етди. Ичимликлар ишлаб чиқариш 9,7% га ўсди ва 1,2 триллион тенгега етди. Бу ўсиш транспорт, омборхона ва савдо каби бошқа соҳаларнинг ривожланишига ҳам таъсир кўрсатди.

Имтиёзли кредитлар ҳудудларда тадбиркорликни ҳам рағбатлантирди. Корхоналар самаралироқ бўлди, янги иш ўринлари яратилди. Қишлоқлар ривожлана бошлади.

Шунинг учун ушбу дастур нафақат бизнесга ёрдам берди, балки ҳудудлар ривожланишига ҳам ҳисса қўшди.

Бундан ташқари, ушбу саноат инвесторлар учун ҳам жозибадор бўлиб бормоқда. Хомашё захираларининг кўпайиши, экспортнинг ўсиши ва барқарор вазият янги лойиҳаларни амалга ошириш имконини беради. Келгуси йилларда йилига 5,8 миллион тонна маҳсулотни қайта ишлайдиган 6 та йирик завод очиш режалаштирилган. Улар тайёр маҳсулотлар ишлаб чиқаради ва экспортни янада оширади.

Шундай қилиб, 1 триллион тенге миқдоридаги юмшоқ молиялаштириш нафақат инқирозга қарши чора, балки агросаноат комплексини тизимли модернизация қилишнинг муҳим воситасига айланди. Бу ишлаб чиқариш ўсишини, экспортни кенгайтиришни ва қайта ишлаш саноатини ривожлантиришни таъминлади ва узоқ муддатли ривожланишга қаратилган барқарор иқтисодий моделни шакллантириш учун асос бўлди.